સપ્ટેમ્બર મહિનાના અંતિમ વેપારી સત્રમાં ભારતીય શેરબજારમાં અગાઉના ઘટાડા બાદ સુધારો જોવા મળ્યો છે. અગાઉના બે સત્રમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયા બાદ નીચા ભાવે ખરીદી શરૂ થવી બજાર માટે મુખ્ય સકારાત્મક પરિબળ બની છે. ખાસ કરીને મોટા અને પસંદગીના શેરોમાં ખરીદી વધતાં મુખ્ય સૂચકાંકોને ટેકો મળ્યો છે.
નાના અને મધ્યમ કદના શેરોમાં પણ લગભગ 0.7 ટકાનો સુધારો નોંધાયો હતો, જે બજારમાં ખરીદીનો વિસ્તાર દર્શાવે છે. આ સુધારો ટૂંકા ગાળા માટે બજારના વલણને સકારાત્મક બનાવે છે.
બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો હોવા છતાં કેટલાક પડકારો યથાવત છે. અમેરિકન બોન્ડના વ્યાજદર ઊંચા સ્તરે રહેતાં વૈશ્વિક રોકાણકારોમાં સાવચેતીનું વલણ જોવા મળી રહ્યું છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (એફઆઈઆઈ)ની સતત વેચવાલી પણ ભારતીય બજાર માટે મહત્વનો પડકાર છે. અગાઉના સત્રમાં એફઆઈઆઈએ મોટા પ્રમાણમાં વેચવાલી કરી હતી. તેથી હાલનો સુધારો મજબૂત તેજીમાં ફેરવાય છે કે માત્ર ઘટાડા બાદની ખરીદી છે, તે આગામી સત્રોમાં સ્પષ્ટ થશે.
એશિયાના મુખ્ય બજારોમાંથી આજે ભારતીય બજારને સકારાત્મક સંકેતો મળ્યા છે. જાપાનના નિક્કી સૂચકાંકમાં શરૂઆતના વેપારમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો હતો. દક્ષિણ કોરિયાના કોસ્પી સૂચકાંકમાં પણ મજબૂતી રહી હતી. ઓસ્ટ્રેલિયાના બજારમાં પણ હળવો સુધારો નોંધાયો હતો. વૈશ્વિક બજારોના આ સકારાત્મક વલણથી ભારતીય બજારમાં રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને ટેકો મળ્યો છે. જોકે અમેરિકન બજારોમાં અગાઉ જોવા મળેલી નબળાઈના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે સંપૂર્ણ મજબૂત વાતાવરણ હજુ જોવા મળતું નથી.
સ્થાનિક સ્તરે અગાઉના ઘટાડા બાદ નીચા ભાવે ખરીદીનું વલણ સક્રિય બન્યું છે. મોટા વજન ધરાવતા કેટલાક શેરોમાં સુધારો નોંધાતાં મુખ્ય સૂચકાંકોને ટેકો મળ્યો છે. રોકાણકારો ટૂંકા ગાળાની ખરીદી માટે પસંદગીના શેરોમાં રસ દર્શાવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને અગાઉના ઘટાડામાં વધુ નબળાઈ દર્શાવનારા શેરોમાં નીચા સ્તરે ખરીદી થતાં બજારના સેન્ટિમેન્ટમાં થોડો સુધારો થયો છે.
આજે મોટાભાગના મુખ્ય સેક્ટરમાં સુધારાની ચાલ જોવા મળી છે. ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી સેક્ટરમાં ટીસીએસના શેરમાં આશરે 2.5 ટકાનો ઉછાળો નોંધાતાં સમગ્ર સેક્ટરને મજબૂતી મળી છે. એવિએશન સેક્ટરમાં ઈન્ટરગ્લોબ એવિએશનમાં પણ આશરે 2 ટકાનો સુધારો જોવા મળ્યો હતો. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ગ્લાસ સેક્ટર સાથે જોડાયેલા શેરોમાં પણ ખરીદીનું વલણ રહ્યું હતું. બીજી તરફ હેલ્થકેર સેક્ટરના મેક્સ હેલ્થકેર અને ડૉ. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝ જેવા શેરોમાં નબળાઈ જોવા મળી હતી.
અગાઉના સત્રમાં એફઆઈઆઈએ આશરે રૂ. 9,980 કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (ડીઆઈઆઈ)એ આશરે રૂ. 6,953 કરોડની ખરીદી કરી હતી. સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી બજારને આધાર આપી રહી છે, પરંતુ વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી હજુ પણ ચિંતાનો વિષય છે. જો આગામી સત્રોમાં એફઆઈઆઈની વેચવાલીમાં ઘટાડો થાય અને ડીઆઈઆઈની ખરીદી ચાલુ રહે, તો બજારના સુધારાને વધુ મજબૂતી મળી શકે છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અગાઉની તેજી બાદ થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે ભારતીય બજાર માટે રાહતરૂપ પરિબળ બની શકે છે. ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવથી ભારતના આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારી પર દબાણ વધે છે, તેથી ભાવમાં નરમાઈ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક ગણાય છે. બીજી તરફ સોનાના ભાવમાં મજબૂતી યથાવત રહી છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સોનામાં રોકાણકારોની માંગ મજબૂત રહેવાની શક્યતા છે.
ભાવિ દિશા: આગામી સત્રોમાં ભારતીય શેરબજારની દિશા વૈશ્વિક બજારોની ચાલ, વિદેશી રોકાણકારોની પ્રવૃત્તિ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય ખરીદી, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને ક્ષેત્રવાર ખરીદીના વલણ પર આધારિત રહેશે. અગાઉના ઘટાડા બાદ નીચા સ્તરે ખરીદી જોવા મળતાં બજારના સેન્ટિમેન્ટમાં થોડો સુધારો થયો છે. જો આ ખરીદી સતત રહે તો બજારમાં વધુ સ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.
એફઆઈઆઈ દ્વારા તાજેતરમાં નોંધપાત્ર વેચવાલી કરવામાં આવી છે, જ્યારે ડીઆઈઆઈની ખરીદીએ બજારને સ્થાનિક આધાર આપ્યો છે. આગામી દિવસોમાં એફઆઈઆઈની વેચવાલીમાં ઘટાડો અને ડીઆઈઆઈની ખરીદીમાં સતતતા જોવા મળે તો બજારના સુધારાને વધુ મજબૂતી મળી શકે છે. બીજી તરફ વિદેશી વેચવાલી ફરી વધે તો અસ્થિરતા યથાવત રહી શકે છે. વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકન બોન્ડના વ્યાજદર, ડૉલરની ચાલ અને એશિયન બજારોનું વલણ ભારતીય બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.