છેલ્લા કેટલાક સત્રોમાં ભારે ઘટાડા પછી ભારતીય શેરબજારમાં આજે સુધારો જોવા મળ્યો છે. મુખ્ય સૂચકાંકોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડા બાદ રોકાણકારોએ નીચલા ભાવે ખરીદીમાં રસ દાખવ્યો છે. સતત વેચવાલીને કારણે બજારમાં વધુ પડતી વેચવાલીની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જેના પગલે પસંદગીયુક્ત શેરોમાં પુનઃખરીદી શરૂ થઈ છે.
આજની તેજી પાછળ મુખ્યત્વે ચાર પરિબળો કામ કરી રહ્યા છે: પહેલું, અગાઉના ઘટાડા બાદ નીચલા સ્તરે ખરીદી; બીજું, ટૂંકા ગાળાના વેપારીઓ દ્વારા વેચાણની સ્થિતિમાંથી બહાર આવવાની પ્રવૃત્તિ; ત્રીજું, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત ખરીદી; અને ચોથું, કેટલાક મોટા શેરોમાં મજબૂતી. જોકે, કાચા તેલના ઊંચા ભાવ, નબળા રૂપિયા અને વૈશ્વિક વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતા હજુ પણ બજાર માટે જોખમરૂપ છે. તેથી આજનું વલણ તેજીભર્યું હોવા છતાં સત્ર દરમિયાન વધઘટ રહેવાની શક્યતા છે.
સેન્સેક્સમાં અગાઉના ભારે ઘટાડા બાદ આજે સુધારાત્મક ખરીદી જોવા મળી શકે છે. મોટા શેરોમાં ખરીદી વધે તો સૂચકાંકમાં ઝડપી સુધારો શક્ય છે. જોકે ઉપરના સ્તરે અગાઉના નુકસાનની ભરપાઈ માટે નફાવસૂલી શરૂ થાય તો દિવસ દરમિયાન વધઘટ વધી શકે છે.
નિફ્ટી વાયદામાં આજે ખરીદદારોની સક્રિયતા વધવાની શક્યતા છે. અગાઉના ઘટાડા બાદ વેચાણની સ્થિતિમાંથી બહાર આવવાની પ્રક્રિયા અને નવી ખરીદી વચ્ચે ઝડપી હલચલ જોવા મળી શકે છે. જો નીચલા સ્તરે ખરીદી સતત રહે તો સુધારો આગળ વધી શકે છે, પરંતુ વિદેશી વેચવાલી વધે તો શરૂઆતની તેજી મર્યાદિત થઈ શકે છે.
સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત ખરીદી બજારને મજબૂત આધાર આપી રહી છે. તકનીકી રીતે બજાર વધુ પડતી વેચવાલી બાદ સુધારાના તબક્કામાં પ્રવેશતાં ટૂંકા ગાળાના વેપારીઓ દ્વારા વેચાણની સ્થિતિમાંથી બહાર આવવાની પ્રક્રિયા તેજ થઈ શકે છે. પસંદગીના મોટા શેરોમાં ખરીદી વધે તો મુખ્ય સૂચકાંકોને વધુ ટેકો મળી શકે છે.
તેજી છતાં બજાર સામે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ પડકારો યથાવત છે. કાચા તેલના ઊંચા ભાવ ભારતના આયાત ખર્ચ અને ફુગાવા ઉપર દબાણ વધારી શકે છે. નબળો રૂપિયો પણ આયાત આધારિત કંપનીઓના ખર્ચને અસર કરી શકે છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી ચાલુ રહે તો બજારની તેજી ઉપર મર્યાદા આવી શકે છે. અમેરિકામાં વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતા અને ઊંચા વૈશ્વિક બોન્ડ વળતરને કારણે વિદેશી મૂડીપ્રવાહમાં અસ્થિરતા રહેવાની શક્યતા છે.
વૈશ્વિક બજારોમાં હાલમાં અમેરિકન વ્યાજદર, બોન્ડ વળતર, ડોલરની ચાલ અને પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ રોકાણકારોના નિર્ણયને અસર કરી રહી છે. અમેરિકન બજારોમાં અગાઉની નરમાઈ છતાં ભારતીય બજારમાં સ્થાનિક ખરીદીના કારણે આજે અલગ પ્રકારનું સુધારાત્મક વલણ જોવા મળી શકે છે. અમેરિકન કેન્દ્રીય બેન્કની આગામી નીતિ અંગેની અપેક્ષાઓ વૈશ્વિક બજારો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. વ્યાજદર અંગે અનુકૂળ સંકેતો મળે તો ઉભરતા બજારોમાં વિદેશી નાણાંપ્રવાહ સુધરી શકે છે, જ્યારે કડક નાણાકીય નીતિના સંકેતો બજારમાં ફરી સાવચેતી વધારી શકે છે.
ભારતીય બજારને ઘરેલુ રોકાણ પ્રવાહ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય ખરીદી, મજબૂત ઘરેલુ વપરાશ અને કંપનીઓની કમાણીમાં સુધારાનો આધાર મળી રહ્યો છે. અગાઉના ઘટાડા બાદ ઘણા રોકાણકારો ગુણવત્તાસભર કંપનીઓમાં નીચલા ભાવે તબક્કાવાર ખરીદી માટે સક્રિય થઈ શકે છે. જોકે રૂપિયા ઉપરનું દબાણ અને કાચા તેલના ઊંચા ભાવ સ્થાનિક અર્થતંત્ર માટે પડકારરૂપ છે. ઊંચા ઊર્જા ખર્ચથી પરિવહન, ઉત્પાદન અને અન્ય ખર્ચ આધારિત ક્ષેત્રો ઉપર અસર થઈ શકે છે.
આજના સુધારામાં ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી, બેન્કિંગ, નાણાકીય સેવાઓ અને ફાર્મા ક્ષેત્રના પસંદગીના શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી શકે છે. અગાઉના ઘટાડા બાદ મોટા અને ગુણવત્તાસભર શેરોમાં પુનઃખરીદીનો રસ વધવાની શક્યતા છે. એફએમસીજી જેવા રક્ષણાત્મક ક્ષેત્રોમાં પણ બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે પસંદગીયુક્ત ખરીદી જોવા મળી શકે છે. બીજી તરફ કાચા તેલના ઊંચા ભાવને કારણે ઓટો, વિમાન સેવા, પેઇન્ટ અને રસાયણ ક્ષેત્રોમાં ખર્ચ અંગેની ચિંતા યથાવત રહી શકે છે.
સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી ભારતીય બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર બની રહી છે. બીજી તરફ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી બજાર માટે દબાણનું કારણ બની રહી છે. સ્થાનિક ખરીદી અને વિદેશી વેચવાલી વચ્ચેનું સંતુલન આગામી સત્રોમાં બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે. વિદેશી વેચવાલીમાં ઘટાડો અને સ્થાનિક ખરીદીમાં સતતતા આવે તો બજારમાં સુધારાનું વલણ વધુ મજબૂત બની શકે છે.
ક્રુડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ આજે પણ ભારતીય શેરબજાર માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ નકારાત્મક પરિબળ છે. ક્રુડ ઓઈલના ભાવથી ભારતનું આયાત બિલ વધવાની સાથે રૂપિયા અને ફુગાવા ઉપર પણ દબાણ આવી શકે છે. બીજી તરફ સોનામાં વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે તેજી જોવા મળી રહી છે.