ભારતીય શેરબજાર છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત ઘટાડો અનુભવી રહ્યું છે. જ્યારે અમેરિકા, જાપાન, જર્મની, તાઈવાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોના બજારો ઓલ-ટાઈમ હાઈ બનાવી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતનું બજાર ઓલ-ટાઈમ હાઈથી લગભગ ૧૫% નીચે છે. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં નિફ્ટી ૧૩% ગગડ્યો છે. છેલ્લા ૨૫ વર્ષમાં સૌથી લાંબી ૮ અઠવાડિયાની સતત ઘટાડાની લહેર જોવા મળી છે.
આનું મુખ્ય કારણ વિદેશી રોકાણકારો (FPI) દ્વારા ભારતમાંથી રોકાણ પાછું ખેંચવાનું છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં FPIએ રૂ. ૨૯,૨૫૫ કરોડથી વધુના શેર વેચ્યા. માત્ર ૩૦ સપ્ટેમ્બરે જ એક દિવસમાં રૂ. ૧૧,૪૮૬ કરોડ પાછા ખેંચાયા. આનું કારણ અમેરિકામાં વ્યાજદરમાં વધારો અને ત્યાંના બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલો વધારો છે, જેને કારણે વિદેશી રોકાણકારો માટે અમેરિકામાં રોકાણ વધુ આકર્ષક બન્યું છે.
ભારતીય બજારની કામગીરી પર નજર કરીએ તો, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં રિટર્ન લગભગ શૂન્ય છે. પાંચ વર્ષમાં નિફ્ટીએ ૪.૫% વાર્ષિક રિટર્ન આપ્યું છે, જે સાધારણ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ કરતાં પણ ઓછું છે. ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ સેન્સેક્સ ૭૧,૯૦૯ અને નિફ્ટી ૨૨,૪૨૧ પર બંધ થયા હતા.
જો ઘરેલું સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) ને વિદેશી બજારોમાં રોકાણનો વિકલ્પ મળે, તો ભારતીય બજારમાંથી પણ નાણાં બહાર જવાની શક્યતા છે. હાલમાં ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં પણ રોકાણકારોનો રસ ઠંડો પડ્યો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ સ્થિતિમાં તાત્કાલિક કોઈ સુધારો દેખાતો નથી. અમેરિકામાં વધુ એક વ્યાજદર વધારો થવાની ધારણા છે, જે FPIને વધુ પ્રોત્સાહિત કરશે. જ્યાં સુધી વૈશ્વિક પરિબળો અનુકૂળ ન થાય, ત્યાં સુધી ભારતીય બજાર પર દબાણ રહેવાની શક્યતા છે.
રોકાણકારોએ ધીરજ રાખવી જોઈએ અને લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી રોકાણ કરવું જોઈએ. બજારની ચાલને લઈને ગભરાટમાં ન આવવું જોઈએ, કારણ કે શેરબજાર ચક્રીય છે અને સમય સાથે સુધરે છે.