દેશમાં સપ્ટેમ્બર મહિનાના જથ્થાબંધ મોંઘવારીના આંકડા આજે એટલે કે 14 ઑક્ટોબરે જાહેર થવાના છે. નિષ્ણાતોના માનવા પ્રમાણે, સપ્ટેમ્બરમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી 10 ટકાને પાર રહી શકે છે. આ પાછળ મુખ્યત્વે ખાણી-પીણીની વસ્તુઓના ભાવ વધવાનું કારણ મનાય છે. આ પહેલાં ઑગસ્ટ મહિનામાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી 9.92 ટકા હતી.
મોંઘવારીનો દર 10 ટકા હોવાનો સીધો અર્થ એ છે કે, જે વસ્તુ ગયા વર્ષે આ સમયે જથ્થાબંધ બજારમાં 100 રૂપિયામાં મળતી હતી, તે હવે લગભગ 110 રૂપિયાની થઈ ગઈ છે.
સામાન્ય માણસ પર શું અસર થાય?
જો જથ્થાબંધ મોંઘવારી લાંબા સમય સુધી ઊંચી રહે તો તેની અસર મોટા ભાગના ઉત્પાદન ક્ષેત્રો પર પડે છે. જ્યારે જથ્થાબંધ ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા સ્તરે રહે છે, ત્યારે ઉત્પાદકો પોતાનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખી દે છે. સરકાર માત્ર ટેક્સના માધ્યમથી હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (WPI)ને નિયંત્રિત કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કાચા તેલના ભાવમાં ઝડપી વધારો થવાની સ્થિતિમાં સરકારે ઈંધણ પરની એક્સાઇઝ ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો હતો. જોકે, સરકાર ટેક્સમાં ઘટાડો એક મર્યાદા સુધી જ કરી શકે છે. WPIમાં મેટલ, કેમિકલ, પ્લાસ્ટિક અને રબર જેવી ફેક્ટરી સાથે જોડાયેલી ચીજવસ્તુઓનું વજન વધુ હોય છે.
છૂટક મોંઘવારી 5.54% પર પહોંચી
સપ્ટેમ્બરમાં છૂટક મોંઘવારી વધીને 5.54 ટકા થઈ ગઈ છે. ઑગસ્ટમાં આ દર 4.82 ટકા હતો. બટાકા, ડુંગળી અને ટામેટાં જેવી શાકભાજી તથા ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ વધ્યા છે. મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે કાચું તેલ પણ મોંઘું થયું છે. આ કારણોસર મોંઘવારી સતત 11મા મહિને વધી છે.
મોંઘવારી બે પ્રકારની
ભારતમાં મોંઘવારી બે પ્રકારની હોય છે. પ્રથમ છૂટક મોંઘવારી, જે સામાન્ય ગ્રાહકો દ્વારા ચૂકવવામાં આવતી કિંમતો પર આધારિત હોય છે. તેને કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) કહેવામાં આવે છે. બીજી જથ્થાબંધ મોંઘવારી, જે હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (WPI) તરીકે ઓળખાય છે. આનો અર્થ એ કિંમતો થાય છે, જે જથ્થાબંધ બજારમાં એક વેપારી બીજા વેપારી પાસેથી વસૂલે છે.