ભારત તેની પાણીની નીચેની સંરક્ષણ ક્ષમતા વધારવા માટે 80,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુના પ્રોજેક્ટને આખરી મંજૂરી આપવાની નજીક છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ દેશમાં છ આધુનિક પરંપરાગત સબમરીન બનાવવામાં આવશે.
સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહના જણાવ્યા મુજબ, પ્રોજેક્ટ-75(I)નું કામ છેલ્લા તબક્કામાં છે અને હવે માત્ર સક્ષમ પ્રાધિકારીના અંતિમ નિર્ણયની રાહ જોવાઈ રહી છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ મુંબઈ સ્થિત મઝાગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ (MDL) અને જર્મનીની કંપની TKMS વચ્ચે ભાગીદારીનો પ્રસ્તાવ છે. સબમરીન ભારતમાં જ બનશે અને તેમાં ભારતીય ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓ પણ સામેલ થશે.
આ ઉપરાંત, હાલની કાલવરી ક્લાસ અથવા સ્કોર્પિયન શ્રેણીને પૂરક બનાવવા માટે ત્રણ વધારાની સ્કોર્પિયન સબમરીન બનાવવાનો પ્રસ્તાવ પણ વિચારણા હેઠળ છે. જોકે, આ પ્રસ્તાવ હજુ અદ્યતન તબક્કામાં પહોંચ્યો નથી. આ સબમરીન પણ મુંબઈ સ્થિત MDL ખાતે બની શકે છે. પ્રોજેક્ટ-75 હેઠળ ભારતમાં અત્યાર સુધી છ કાલવરી-ક્લાસ સબમરીન બનાવવામાં આવી ચૂકી છે. છેલ્લી સબમરીન INS વાગશીર જાન્યુઆરી 2025માં ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવી હતી.
નવી સબમરીનની સાથે હાલના કાફલાને પણ અપગ્રેડ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ડીઆરડીઓ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી એર ઇન્ડિપેન્ડન્ટ પ્રોપલ્શન (AIP) સિસ્ટમ સ્કોર્પિયન ક્લાસ સબમરીન પર સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ ટેકનોલોજી પરંપરાગત ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક સબમરીનને લાંબા સમય સુધી પાણીની અંદર રહેવા દે છે, જેથી વારંવાર સપાટી પર આવવાની જરૂરિયાત ઘટે છે.
સંરક્ષણ સચિવના જણાવ્યા મુજબ, નૌકાદળના નેવલ ફિઝિકલ એન્ડ ઓસનોગ્રાફિક લેબોરેટરી (NPOL)એ સબમરીન માટે સ્વદેશી ઇન્ટિગ્રેટેડ કોમ્બેટ સિસ્ટમ પણ વિકસાવી છે. સમય સાથે રિફિટ દરમિયાન આ સિસ્ટમ હાલની સબમરીન પર પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
ભારતીય સેનાની ત્રણ પાંખો છે — ભૂમિદળ, નૌકાદળ અને હવાઈ દળ. દરેક પાંખની કામગીરી અલગ અલગ હોય છે. આ પ્રોજેક્ટ દેશની દરિયાઈ સુરક્ષા ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં મહત્વનું પગલું મનાય છે.