ચીન સાથે દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ફિલિપિન્સ તેની દરિયાઈ સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે ભારત પાસેથી વધુ બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલો ખરીદવાની તૈયારીમાં છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અને ફિલિપિન્સ વચ્ચે આ સોદો 700 થી 800 મિલિયન ડોલર (લગભગ 6,200 થી 7,100 કરોડ રૂપિયા)નો હોઈ શકે છે અને વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં છે.
આ કરાર હેઠળ ફિલિપિન્સ 5 વધારાની બ્રહ્મોસ મિસાઈલ સિસ્ટમ અને આશરે 60 મિસાઈલો ખરીદી શકે છે. આ પ્રસ્તાવિત સોદો 2022માં થયેલા 375 મિલિયન ડોલરના પ્રથમ બ્રહ્મોસ કરાર કરતાં લગભગ બે ગણો મોટો છે. તે સમયે ફિલિપિન્સે તેની નૌકાદળ માટે બ્રહ્મોસ સિસ્ટમ ખરીદી હતી.
ફિલિપિન્સના સંરક્ષણ મંત્રાલયના પ્રવક્તા આર્સેનિયો એન્ડોલોંગના જણાવ્યા અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયરે અગાઉ જ વધારાની બ્રહ્મોસ મિસાઈલો ખરીદવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. તેના આધારે ભારત સાથેની વાટાઘાટો આખરી તબક્કામાં પહોંચી છે. ફિલિપિન્સના સંરક્ષણ સચિવ ગિલ્બર્ટો ટીઓડોરોએ દિલ્હી ડિફેન્સ ડાયલોગ દરમિયાન પણ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને ભારત સાથે તેમની લશ્કરી જરૂરિયાતોની યાદી શેર કરી હતી, જેથી સિસ્ટમને ફિલિપિન્સની ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો અનુસાર તૈયાર કરી શકાય.
બ્રહ્મોસ એ ભારત અને રશિયાના સંયુક્ત સહયોગથી વિકસાવવામાં આવેલી વિશ્વની સૌથી ઝડપી સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલોમાંની એક છે, જેની ઝડપ આશરે 2.8 થી 3 મેક (અવાજની ઝડપ કરતાં લગભગ ત્રણ ગણી) છે. તેને જમીન, સમુદ્ર અને હવામાંથી લોન્ચ કરી શકાય છે અને તે દુશ્મનના યુદ્ધ જહાજો તથા જમીન પરના મહત્વના લક્ષ્યોને સચોટ રીતે નિશાન બનાવી શકે છે.
દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીન અને ફિલિપિન્સ વચ્ચે લાંબા સમયથી દરિયાઈ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. આ વિસ્તારમાં ચીનની વધતી લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓને કારણે ફિલિપિન્સ તેની સંરક્ષણ તૈયારીઓને ઝડપી બનાવી રહ્યું છે. ગયા વર્ષે ભારત-પાકિસ્તાન લશ્કરી સંઘર્ષ દરમિયાન બ્રહ્મોસના ઉપયોગ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ મિસાઈલની માંગ અને ચર્ચામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
ભારત ઝડપથી પોતાના સંરક્ષણ નિકાસનો દાયરો વધારી રહ્યું છે. ફિલિપિન્સ ઉપરાંત ઈન્ડોનેશિયા અને વિયેતનામ સાથે પણ બ્રહ્મોસ મિસાઈલ અંગે સમજૂતીઓ થઈ છે, જ્યારે સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), થાઈલેન્ડ, દક્ષિણ આફ્રિકા અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો સાથે સંરક્ષણ સહયોગ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ 62 ટકાથી વધુ વધીને 38,424 કરોડ રૂપિયાના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી છે. બ્રહ્મોસની વધતી વૈશ્વિક માંગ ભારતના સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગ અને ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ અભિયાનને મજબૂતી આપી રહી છે.
ફિલિપિન્સને વધારાની બ્રહ્મોસ મિસાઈલોનો સંભવિત પુરવઠો માત્ર વ્યાપારી સોદો નથી, પરંતુ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં બદલાતા વ્યૂહાત્મક સમીકરણોનો સંકેત છે. ભારતની વધતી સંરક્ષણ ભાગીદારી અને ફિલિપિન્સની લશ્કરી ક્ષમતાઓમાં વિસ્તરણથી દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીન માટે પડકાર ઊભો થઈ શકે છે.