ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનો ન્યૂઝીલેન્ડ સામેનો સંઘર્ષ હવે ઇતિહાસ બની ગયો છે. 2007માં પ્રથમ T20 વિશ્વકપમાં ભારતને એકમાત્ર હાર ન્યૂઝીલેન્ડ સામે મળી હતી. ત્યારબાદ ભારતને આ ટીમ સામે પ્રથમ જીત મેળવવામાં 10 વર્ષ લાગ્યા હતા. પરંતુ 2020થી ચિત્ર બદલાયું છે. ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડ સામે સતત પાંચ દ્વિપક્ષીય T20 સિરીઝ જીતી છે. તેમાંની ત્રણ સિરીઝ ભારતમાં અને બે ન્યૂઝીલેન્ડમાં રમાઈ છે. હવે 22 ઓક્ટોબરથી ન્યૂઝીલેન્ડમાં પાંચ મેચની સિરીઝ શરૂ થશે.
આ બદલાવ કેવી રીતે આવ્યો, ન્યૂઝીલેન્ડમાં રમવું ભારત માટે અલગ પડકાર કેમ છે અને આ વખતે કેપ્ટન શ્રેયસ અય્યર સામે કયા પ્રશ્નો હશે? તેને 5 મુદ્દામાં સમજીએ…
1. પહેલી જીત 53 રનથી મળી
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેની પ્રથમ T20 મેચ 2007માં જોહાનિસબર્ગમાં રમાઈ હતી. ભારતને તેમાં 10 રનથી હાર મળી હતી. 2009ના ન્યૂઝીલેન્ડ પ્રવાસ દરમિયાન પણ ટીમ ઈન્ડિયા બંને મેચ હારી ગઈ હતી. 2012માં ચેન્નઈમાં જીત નજીક આવી હતી, પરંતુ ભારતીય ટીમ એક રનથી ચૂકી ગઈ હતી. 2016ના T20 વિશ્વકપમાં નાગપુરમાં ઘરઆંગણે રમતા હોવા છતાં ભારત 47 રનથી હારી ગયું હતું.
સતત નિષ્ફળતાઓ બાદ ભારતે 1 નવેમ્બર 2017ના રોજ દિલ્હીમાં પહેલીવાર ન્યૂઝીલેન્ડને હરાવ્યું હતું. રોહિત શર્મા અને શિખર ધવને 80-80 રનની ઇનિંગ્સ રમી, જેના કારણે યજમાન ટીમે 20 ઓવરમાં 202/3નો સ્કોર બનાવ્યો હતો. જવાબમાં કિવી ટીમ 149/8 સુધી જ પહોંચી શકી હતી. ભારતે 53 રનથી મુકાબલો જીતી લીધો હતો.
2. 2020થી ભારતનું વર્ચસ્વ, સતત 5 સિરીઝ જીત્યું
ભારતનું ચિત્ર 2020માં બદલાયું. ન્યૂઝીલેન્ડના પ્રવાસ પર પાંચ મેચની સિરીઝમાં ભારતીય ટીમે તમામ મુકાબલા જીત્યા. તેમાં બે મેચ નિર્ધારિત 20 ઓવર બાદ ટાઈ થઈ હતી, પરંતુ બંને વખત ભારતે સુપર ઓવરમાં જીત નોંધાવી. સુપર ઓવર એ વધારાની ઓવર હોય છે, જેમાં ટાઈ થયેલી મેચનો નિર્ણય કરવા માટે બંને ટીમને એક-એક ઓવર રમવાની તક મળે છે.
ત્યારબાદ 2021માં ન્યૂઝીલેન્ડ ભારતના પ્રવાસે આવ્યું. ભારતીય ટીમે ત્રણેય મેચ જીતીને સિરીઝ 3-0થી પોતાના નામે કરી. 2022-23માં ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડમાં ફરી સિરીઝ જીતી. પહેલી મેચ વરસાદને કારણે રમાઈ શકી નહોતી. બીજી મેચમાં સૂર્યકુમાર યાદવના અણનમ 111 રનની મદદથી ભારતે 65 રનથી જીત નોંધાવી. ત્રીજી મેચ વરસાદથી પ્રભાવિત થઈ અને ડકવર્થ-લૂઇસ-સ્ટર્ન (DLS) નિયમ હેઠળ ટાઈ રહી. વરસાદને કારણે ઓવરો ઘટે ત્યારે બંને ટીમના ટાર્ગેટની સરખામણી કરવા માટે આ નિયમનો ઉપયોગ થાય છે.
3. ન્યૂઝીલેન્ડની ધરતી પર પહેલી જીત 2019માં મળી
ન્યૂઝીલેન્ડની ધરતી પર પ્રથમ જીત માટે ટીમને ફેબ્રુઆરી 2019 સુધી રાહ જોવી પડી. ઓકલેન્ડમાં રમાયેલી બીજી મેચમાં ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડને સાત વિકેટે હરાવ્યું. જોકે, ત્રણ મેચની સિરીઝ ન્યૂઝીલેન્ડે 2-1થી જીતી હતી.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં રમવું સરળ નથી. તેનું કારણ ત્યાંની પરિસ્થિતિઓ છે. કેટલાક મેદાનો પર નવી બોલથી ઝડપી બોલરોને હવામાં સ્વિંગ અને પીચ પરથી ઉછાળો મળી શકે છે. મેદાનની બાઉન્ડરી પણ દરેક દિશામાં એકસરખી હોતી નથી, તેથી બેટર્સે સમજવું પડે છે કે કઈ દિશામાં શોટ રમવો વધુ ફાયદાકારક રહેશે.
4. 2026માં વિશ્વકપની ફાઇનલમાં હરાવ્યું
ભારતે આ વર્ષે T20 વિશ્વકપની ફાઇનલમાં પણ ન્યૂઝીલેન્ડને હરાવ્યું હતું. 8 માર્ચે અમદાવાદમાં ભારતે પહેલી બેટિંગ કરતાં 255/5 રન બનાવ્યા. સંજુ સેમસને 46 બોલમાં 89 રન, ઈશાન કિશને 25 બોલમાં 54 રન અને અભિષેક શર્માએ 21 બોલમાં 52 રન બનાવ્યા.
ભારતે ઇનિંગ્સની પહેલી 6 ઓવર એટલે કે પાવરપ્લેમાં એક પણ વિકેટ ગુમાવ્યા વિના 92 રન ઉમેર્યા. તેનો અર્થ એ હતો કે ટીમે શરૂઆતથી જ ઝડપી રન બનાવ્યા અને એક પણ વિકેટ ગુમાવી નહીં. જવાબમાં ન્યૂઝીલેન્ડની ટીમ 159 રનમાં ઓલઆઉટ થઈ ગઈ. જસપ્રીત બુમરાહે 15 રન આપીને 4 વિકેટ ઝડપી, જ્યારે અક્ષર પટેલને 3 વિકેટ મળી. ભારતે આ વર્ષે T20 વિશ્વકપની ફાઇનલમાં ન્યૂઝીલેન્ડને 96 રનથી હરાવ્યું હતું.
5. શ્રેયસની કેપ્ટનશીપ અને ભુવનેશ્વરના કમબેક પર નજર
આ સિરીઝમાં ભારતની કેપ્ટનશીપ શ્રેયસ અય્યર કરશે અને ન્યૂઝીલેન્ડની ટીમ મિચેલ સેન્ટનરની આગેવાનીમાં મેદાનમાં ઉતરશે. અય્યર માટે આ સિરીઝ માત્ર જીતનો સિલસિલો આગળ વધારવાની તક નથી, પરંતુ વિદેશી પરિસ્થિતિઓમાં વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો લેવાની પરીક્ષા પણ હશે.
કેપ્ટનને મેચ દરમિયાન ઘણા નિર્ણયો લેવા પડે છે. શરૂઆતમાં કયા બેટર્સને મોકલવો, કયા બોલરને કયા સમયે બોલિંગ આપવી અને છેલ્લી ઓવરોમાં ઝડપથી રન બનાવવા માટે કેટલા વિકેટ બચાવી રાખવા. અય્યરની આગેવાનીમાં ભારતનો વિદેશમાં રેકોર્ડ સારો રહ્યો નથી, તેથી આ સિરીઝ તેમના માટે મહત્વપૂર્ણ પુરવાર થશે.