ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો ફ્રી ટ્રેડ એગ્રિમેન્ટ (FTA) 20 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં આવી રહ્યો છે. જો તમે વિદેશમાં અભ્યાસ, નોકરી કે નિકાસનો વ્યવસાય વિચારી રહ્યા છો, તો આ કરાર તમને લગતા ફેરફારો જાણવા જેવા છે.
ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI)ના અહેવાલ મુજબ, કરારનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને રોકાણ વધારવાનો છે. આ કરારથી વેપાર, રોજગાર અને શિક્ષણ — ત્રણેય ક્ષેત્રોમાં શું બદલાશે, તે જોઈએ.
ભારતીય નિકાસકારોને શું મળશે?
ન્યૂઝીલેન્ડ ભારતીય ઉત્પાદનો પરની આયાત જકાત દૂર કરશે. એટલે ભારતીય માલ ત્યાં ઓછા ખર્ચે પહોંચી શકશે. કાપડ, તૈયાર વસ્ત્રો, ચામડાની ચીજવસ્તુઓ, કાર્પેટ, સિરામિક્સ, એન્જિનિયરિંગ માલ અને ઓટોમોબાઈલ ભાગો બનાવતી કંપનીઓને ત્યાં બજારમાં પોતાનો વ્યવસાય વિસ્તારવાની નવી તક મળશે.
પણ એક વાત ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે: ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમો, જરૂરી પ્રમાણપત્રોનો ખર્ચ અને લાંબો શિપિંગ સમય — આ પડકારા નિકાસકારોને પાર કરવા પડી શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓ માટે શું બદલાશે?
ન્યૂઝીલેન્ડમાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને અઠવાડિયામાં 20 કલાક સુધી કામ કરવાની મંજૂરી મળશે. વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM)માં અંડરગ્રેજ્યુએટ કે અનુસ્નાતક ડિગ્રી લેનાર લાયક વિદ્યાર્થીઓને ત્રણ વર્ષના પોસ્ટ-સ્ટડી વર્ક વિઝાનો લાભ મળી શકે છે. ડોક્ટરેટ કરનારા લાયક વિદ્યાર્થીઓ માટે ચાર વર્ષનો પોસ્ટ-સ્ટડી વર્ક વિઝા ઉપલબ્ધ રહેશે. એટલે અભ્યાસ પૂરો થયા પછી ત્યાં કામનો અનુભવ મેળવવાનો રસ્તો ખુલશે.
કામ કરવા જતા વ્યાવસાયિકો માટે?
આઈટી, આરોગ્યસંભાળ અને શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં કામ કરતા લાયક વ્યાવસાયિકોને આ કરારનો લાભ મળવાની અપેક્ષા છે. જોકે, મર્યાદા પણ છે: કરાર હેઠળ એક સમયે વધુમાં વધુ 5,000 કુશળ ભારતીય વ્યાવસાયિકોને ત્રણ વર્ષ સુધી કામચલાઉ રોજગાર મળી શકે છે. ઉપરાંત, વર્ક એન્ડ હોલિડે સ્કીમ હેઠળ દર વર્ષે વધુમાં વધુ 1,000 યુવાન ભારતીયો ન્યૂઝીલેન્ડમાં 12 મહિના રહીને કામ કરી શકશે.
રોકાણનું ચિત્ર
2025માં બંને દેશો વચ્ચે માલનો કુલ વેપાર આશરે 1.23 અબજ ડોલર હોવાનો અંદાજ હતો. ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડમાં આશરે 651.8 મિલિયન ડોલરની કિંમતનો માલ નિકાસ કર્યો હતો, જ્યારે આશરે 575.9 મિલિયન ડોલરની કિંમતનો માલ આયાત કર્યો હતો.
કરારમાં ન્યૂઝીલેન્ડ માટે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં 20 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાનું લક્ષ્ય પણ નક્કી કરાયું છે. પણ GTRIના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા 25 વર્ષમાં ન્યૂઝીલેન્ડનું ભારતમાં કુલ રોકાણ 1 અબજ ડોલરથી ઓછું રહ્યું છે. એટલે આ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવું સહેલું નહીં હોય.