ભારતમાં જ્યારે સંપત્તિની વાત થાય છે ત્યારે મુકેશ અંબાણી, ગૌતમ અદાણી કે ટાટા ગ્રુપનું નામ સૌથી પહેલા લેવાય છે. પણ જમીનની માલિકીની વાત કરીએ તો ચિત્ર બદલાઈ જાય છે. દેશમાં સૌથી વધુ જમીન કોની પાસે છે તે જાણવું રસપ્રદ છે.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ભારતમાં સૌથી વધુ જમીન ભારત સરકાર પાસે છે. સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો, વિભાગો અને સરકારી ઉપક્રમો પાસે લાખો એકર જમીન છે. અંદાજે 15,531 ચોરસ કિલોમીટર જમીન સરકાર પાસે છે.
સરકારી વિભાગોમાં સૌથી મોટા જમીનદાર રક્ષા મંત્રાલય છે. આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ પાસે છાવણીઓ, ફાઇટિંગ રેન્જ અને અન્ય સૈન્ય ઠેકાણાઓના રૂપમાં 18 લાખ એકરથી વધુ જમીન છે.
રક્ષા મંત્રાલય પછી ભારતીય રેલવે પાસે સૌથી વધુ જમીન છે. પાટા, સ્ટેશનો, રેલવે કોલોનીઓ અને ખાલી પડેલા પ્લોટો મળીને રેલવે પાસે લગભગ 11.80 લાખ એકર જમીન છે.
ધાર્મિક અને બિન-સરકારી સંસ્થાઓમાં વક્ફ બોર્ડ સૌથી મોટું જમીનદાર છે. દેશભરમાં મસ્જિદો, મદરેસા અને કબ્રસ્તાનના રૂપમાં તેની પાસે 8 લાખ એકરથી વધુ જમીન છે. વક્ફ બોર્ડ પછી કેથોલિક ચર્ચ પાસે દેશમાં સૌથી વધુ જમીન છે. ચર્ચ, સ્કૂલ, કોલેજ અને હોસ્પિટલોના રૂપમાં તેમની પાસે લાખો એકરની કિંમતી જમીન છે.
ખાનગી ક્ષેત્રમાં ગોદરેજ પરિવાર ભારતના સૌથી મોટા જમીનદારોમાંથી એક છે. મુંબઈના વિક્રોલી વિસ્તારમાં તેમની પાસે લગભગ 3,400 એકર જમીન છે, જેની કિંમત અબજો રૂપિયામાં છે. સુબ્રત રોયનું સહારા ગ્રુપ પણ 33,000 એકરથી વધુ લેન્ડ બેંક સાથે આ યાદીમાં છે. રિયલ એસ્ટેટ કંપની DLF પાસે પણ ગુરુગ્રામ, હરિયાણા, દિલ્હી અને અન્ય ભાગોમાં હજારો એકર જમીન છે. ટાટા ગ્રુપ પાસે દેશભરમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ, ચાના બગીચા અને જમશેદપુર જેવી ટાઉનશિપ છે.
મુંબઈમાં જ્યાં એક ઇંચ જમીનની કિંમત લાખોમાં હોય છે, ત્યાં બોમ્બે પોર્ટ ટ્રસ્ટ પાસે લગભગ 2,330 એકર જમીન છે. દક્ષિણ મુંબઈના પ્રાઇમ લોકેશન્સ પર ફેલાયેલી આ જમીન તેને દેશના સૌથી અમીર જમીનદારોમાંથી એક બનાવે છે.
આ માહિતી વિવિધ મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને જાહેર આંકડાઓ પર આધારિત છે. આંકડાઓમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.