ભારત ધીમે ધીમે વૈશ્વિક અર્થતંત્રના નવા કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. મજબૂત નિકાસ, આર્થિક વિકાસ અને જવાબદાર કોર્પોરેટ સંસ્કૃતિને કારણે ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની આગવી ઓળખ ઊભી કરી છે. પ્રખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી જેફરી સૅક્સે આગાહી કરી છે કે ભારત ભવિષ્યમાં વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનશે. બીજી તરફ, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયૂષ ગોયલે પણ ભારતની વધતી આર્થિક શક્તિ અને વૈશ્વિક વિશ્વસનીયતા પર ભાર મૂક્યો છે.
જેફરી ડી. સૅક્સે વારાણસીમાં યોજાયેલા ‘એન્સિયન્ટ વિઝડમ ફોર મોર્ડન ચેલેન્જીસ’ વિષય પરના વર્લ્ડ સિમ્પોઝિયમમાં ભાગ લીધો હતો. તેમણે આગાહી કરી હતી કે આ સદીના અંત સુધીમાં ભારતની વસ્તી ચીનની સરખામણીમાં બમણી થઈ શકે છે અને ભારત વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા તરીકે ઉભરી શકે છે. સૅક્સે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ હવે બહુધ્રુવીય યુગમાં પ્રવેશી રહ્યું છે, જ્યાં કોઈ એક દેશ કે પ્રદેશનું એકહથ્થુ વર્ચસ્વ નહીં રહે.
નવી દિલ્હીની કિરોરી મલ કોલેજમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમ દરમિયાન કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયૂષ ગોયલે ભારતના મજબૂત આર્થિક પાયાની પ્રશંસા કરી હતી. તેમના મતે, ભારતે પોતાની આર્થિક ક્ષમતા અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કુશળતાના આધારે વૈશ્વિક સ્તરે વિશ્વાસ સંપાદિત કર્યો છે. ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર, વિશ્વના લગભગ દરેક ક્ષેત્રના દેશો ભારત સાથે વેપાર કરાર કરવા માટે ઉત્સુક છે.
ભારતની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્વસનીયતાની અસર હવે દેશના વિદેશી વેપાર પર પણ જોવા મળી રહી છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભારતની નિકાસમાં 14 ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો અને તે વધીને 480 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી હતી. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં દેશની કુલ નિકાસ 1 ટ્રિલિયન ડોલરના આંકડાને સ્પર્શે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ભારત કાપડ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ફૂટવેર, ચામડાંની ચીજવસ્તુઓ, રત્નો અને ઘરેણાં તથા દરિયાઈ ઉત્પાદનો જેવા ક્ષેત્રોમાં વિદેશી બજારોમાં ઓછા ટેરિફ અને વધુ સારી બજાર સુવિધાઓ મેળવવા માટે સક્રિય રીતે વેપાર વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે.
જેફરી સૅક્સે આર્થિક વિકાસ સાથે કોર્પોરેટ સામાજિક જવાબદારીના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ભારતના માળખાગત વિકાસ અને આર્થિક પરિવર્તનમાં અદાણી જૂથ જેવા મોટા કૌટુંબિક વ્યવસાયોની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી હતી. તેમના મતે, પરિવાર દ્વારા સંચાલિત ઉદ્યોગો માત્ર વ્યવસાયિક હિતો પૂરતા મર્યાદિત નથી હોતા, પરંતુ તેઓ વારસો અને સામાજિક જવાબદારીનું પણ પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ ઉપરાંત, સૅક્સે કોર્પોરેટ નફાકારકતા અને સામાજિક જવાબદારી વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની જરૂરિયાત સમજાવવા માટે યુનિલિવરના ભૂતપૂર્વ CEO પોલ પોલમેનનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે લિસ્ટેડ કંપનીઓએ શેરધારકોના નાણાકીય દબાણની સાથે સામાજિક જવાબદારીઓનું પણ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
જેફરી સૅક્સે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ઉદ્યોગમાં વ્યાવસાયિક મહત્વાકાંક્ષાઓ અને જાહેર સલામતી વચ્ચે સંતુલન જાળવવા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે એન્થ્રોપિક કંપની અને તેના સંભવિત IPOનો ઉલ્લેખ કરતાં સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે શું અદ્યતન AI ટેક્નોલોજી સાથે જોડાયેલા જોખમોનો સામનો કરવા કરતાં કંપનીઓ માટે વ્યાપારનું વિસ્તરણ વધુ પ્રાથમિકતા બની રહ્યું છે? તેમણે AIના વિકાસની સાથે તેની સુરક્ષા અને સામાજિક અસરોને પણ એટલું જ મહત્વ આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
એકંદરે, કેન્દ્રીય મંત્રી પિયૂષ ગોયલે ભારતને વિશ્વના વિશ્વસનીય આર્થિક ભાગીદાર તરીકે રજૂ કર્યું છે, જ્યારે અર્થશાસ્ત્રી જેફરી સૅક્સે ભારતના ઉજ્જવળ આર્થિક ભવિષ્ય અને જવાબદાર કોર્પોરેટ વિકાસ પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. બંનેના નિવેદનો દર્શાવે છે કે ભારત માત્ર એક ઉભરતી આર્થિક શક્તિ જ નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવા તૈયાર છે.