સોનાના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે, જેની સીધી અસર ભારતમાં સોનાની ખરીદી પર દેખાઈ રહી છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC)ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, વર્ષ 2026માં ભારતમાં સોનાની કુલ માંગ ઘટીને આશરે 650 મેટ્રિક ટન રહેવાની શક્યતા છે, જે છેલ્લા છ વર્ષનું સૌથી નીચું સ્તર છે.
સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટર (જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર)માં સોનાની માંગ વાર્ષિક ધોરણે 29% ઘટીને 162.5 મેટ્રિક ટન થઈ ગઈ છે. આ સમયગાળામાં જ્વેલરીની ખરીદીમાં 20% અને રોકાણ હેતુ માટે સોનાની ખરીદીમાં 40%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઊંચા ભાવને કારણે દાગીના ખરીદનારા અને રોકાણકારો બંને ખરીદીમાંથી પાછળ હટી રહ્યા છે.
WGC અનુસાર, સોનાના ઊંચા ભાવ માંગ ઘટવાનું સૌથી મોટું કારણ છે. ઈરાન સાથેના યુદ્ધ પછી જીવન-નિર્વાહનો ખર્ચ વધ્યો છે, જેનાથી સામાન્ય પરિવારોના બજેટ પર દબાણ છે. ઘણા ગ્રાહકો ખરીદી મોકૂફ રાખી રહ્યા છે અથવા ઓછા વજનના ઘરેણાં ખરીદી રહ્યા છે.
ભારતમાં સોનાની કુલ માંગનો અડધાથી વધુ હિસ્સો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવે છે, જ્યાં લોકો સોનાને બચત અને સંપત્તિ તરીકે પણ ખરીદે છે. જોકે, આ વર્ષે નબળા ચોમાસાએ ગ્રામીણ માંગને અસર કરી છે. 2026માં ચોમાસાનો વરસાદ એક દાયકાથી વધુ સમયના સૌથી નીચા સ્તરે રહ્યો છે, જેનાથી કૃષિ ઉત્પાદન અને ખેડૂતોની આવક ઘટી છે.
ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં દિવાળી અને લગ્નની સિઝનને કારણે સોનાની ખરીદીમાં થોડો વધારો થવાની આશા છે, કારણ કે ભારતમાં તહેવારોમાં સોનું ખરીદવું શુભ માનવામાં આવે છે. પરંતુ ઊંચા ભાવ અને નબળા ગ્રામીણ અર્થતંત્રને કારણે આ વધારો મર્યાદિત રહી શકે છે, જેથી આખા વર્ષની ઘટની પૂર્તિ થવી મુશ્કેલ છે.