બોલિવૂડ અભિનેતા ઇમરાન ખાનને મુંબઈ પોલીસે 'ભારત છોડો' નોટિસ આપી છે. 10 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ મુંબઈના ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાનમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર વિરુદ્ધ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા બદલ તેમને 28 ઑક્ટોબર 2026 સુધીમાં ભારત છોડવા જણાવાયું છે. ઇમરાન ખાન અમેરિકન નાગરિક છે અને OCI (ઓવરસીઝ સિટીઝન ઑફ ઇન્ડિયા) કાર્ડ પર ભારતમાં રહે છે.
આ ઘટના બાદ ભાજપના નેતા કિરીટ સોમૈયાએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી અને ઇમરાન ખાનના ભાષણોના પુરાવા રજૂ કરીને તેમને તાત્કાલિક દેશનિકાલ કરવાની માંગ કરી હતી. ઇમરાન ખાન અમેરિકન પાસપોર્ટ ધરાવતા હોવાથી, મુંબઈ પોલીસે ઇમિગ્રેશન ઍક્ટની કલમ 7 અને 29 હેઠળ તેમના કાર્યોને ગેરકાયદે ગણીને આ નોટિસ જાહેર કરી છે.
સામાન્ય રીતે કોઈ વિદેશીને દેશની બહાર મોકલવાની સત્તા કેન્દ્ર સરકાર (ગૃહ મંત્રાલય) પાસે હોય છે. પરંતુ 'ફોરેનર્સ ઍક્ટ, 1946' હેઠળ વહીવટી સરળતા માટે આ સત્તા રાજ્ય સરકારો અને પોલીસના FRRO (ફોરેનર્સ રીજીયોનલ રજિસ્ટ્રેશન ઑફિસ) વિભાગને પણ આપવામાં આવી છે. જો કોઈ વિદેશી નાગરિક ભારતના સાર્વભૌમત્વ, કાયદો અને વ્યવસ્થા અથવા દેશના હિત વિરુદ્ધની પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોવાનું જણાય, તો સ્થાનિક પોલીસ અને વહીવટી તંત્ર તેમને 'ભારત છોડો' નોટિસ આપી શકે છે. જોકે, નોટિસ મેળવનાર વ્યક્તિને હાઇકોર્ટમાં આ આદેશને પડકારવાનો અધિકાર છે.
OCI કાર્ડ એવા લોકો માટે છે જેઓ મૂળ ભારતીય છે પરંતુ બીજા દેશની નાગરિકતા ધરાવે છે. OCI કાર્ડધારકો ભારતમાં આજીવન અનિશ્ચિત સમય માટે રહી શકે છે. તેમને ખેતીની જમીન સિવાયની સ્થાવર મિલકત ખરીદવાની અને બિઝનેસ કરવાની છૂટ છે. તેમને વારંવાર વિઝા લેવાની કે પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધણી કરાવવાની જરૂર રહેતી નથી. પરંતુ આ કાર્ડના નામમાં 'સિટીઝન' શબ્દ હોવા છતાં તેઓ ભારતના નાગરિક નથી. તેમને મતદાન કરવાનો કે ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર નથી. તેઓ વિદેશી નાગરિક હોવાથી તેમને સ્થાનિક રાજકારણ, સંવેદનશીલ રેલીઓ કે વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ભાગ લેવાની મનાઈ છે. જો કોઈ OCI કાર્ડધારક આવી પ્રવૃત્તિ કરે તો નાગરિકતા કાયદાની કલમ 7D હેઠળ સરકાર તેમનું કાર્ડ અને નોંધણી રદ કરી શકે છે.
ઇમરાન ખાન પાસે હવે બોમ્બે હાઇકોર્ટમાં આ નોટિસને પડકારવાનો વિકલ્પ છે. તેઓ દલીલ કરી શકે છે કે મુંબઈના રહેવાસી તરીકે તેઓ માત્ર પોતાનો અવાજ ઉઠાવી રહ્યા હતા અને તેમના કાર્યોથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને કોઈ ખતરો નથી. જો સરકાર તેમનું OCI કાર્ડ રદ કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરે, તો નાગરિકતા કાયદા હેઠળ તેમને કાનૂની રસ્તો અપનાવવો પડશે.