આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF)એ તેના ઓક્ટોબર 2026ના વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુકમાં ભારતના GDP વૃદ્ધિદરનો અંદાજ 6.4 ટકામાંથી વધારીને 7 ટકા કર્યો છે. આ અંદાજ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે છે.
IMFના જણાવ્યા મુજબ, વિશ્વભરમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, ઊર્જાના વધતા ભાવ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પણ ભારતનો વિકાસદર મજબૂત રહેવાની સંભાવના છે. આ અંદાજ સાથે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખે તેવી શક્યતા છે.
અંદાજમાં આ સુધારો થવા પાછળ ભારતમાં સ્થાનિક માંગ અને સેવા ક્ષેત્રનું સારું પ્રદર્શન મુખ્ય કારણોમાં ગણાય છે. દેશમાં માલસામાન અને સેવાઓની માંગ ટકી રહેતાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને ગતિ મળી છે. વિશાળ સ્થાનિક બજાર, યુવા વસ્તી અને આર્થિક સુધારા પણ વૃદ્ધિને ટેકો આપી રહ્યા છે.
IMFએ નાણાકીય વર્ષ 2027-28 માટે પણ ભારતનો વૃદ્ધિદર 7 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો છે, જે અગાઉના 6.7 ટકાના અંદાજ કરતાં વધુ છે.
સરખામણીમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો વિકાસદર ધીમો રહેવાની ધારણા છે. IMFના ઓક્ટોબર 2026ના અંદાજ મુજબ, વિશ્વનો આર્થિક વિકાસદર 2026માં 3.1 ટકા અને 2027માં 3.4 ટકા રહી શકે છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ, ઊર્જાના ભાવમાં વધારો અને વૈશ્વિક બજારમાં અનિશ્ચિતતા અર્થતંત્ર માટે પડકારરૂપ બની રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં ભારતનો 7 ટકાનો અંદાજ વૈશ્વિક સરેરાશ કરતાં ઘણો ઊંચો છે.
ચીનની વાત કરીએ તો, IMFના અનુમાન પ્રમાણે 2026માં તેનો વિકાસદર 4.5 ટકા રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે 2027માં તે 4 ટકા સુધી ઘટી શકે છે. ભારત માટે 2026-27 અને 2027-28 એમ બંને વર્ષોમાં 7 ટકાનો અંદાજ છે. જોકે, બંને દેશોના આંકડા સરખાવતી વખતે ભારત નાણાકીય વર્ષ પ્રમાણે ગણતરી કરે છે અને ચીન કેલેન્ડર વર્ષ પ્રમાણે, એ તફાવત ધ્યાનમાં રાખવો જરૂરી છે.
વૃદ્ધિની સંભાવના મજબૂત હોવા છતાં ભારત સામે કેટલાક પડકારો પણ છે. ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ વધે તો મોંઘવારી, આયાત ખર્ચ અને ચાલુ ખાતાની ખાધ પર દબાણ આવી શકે છે. ઉપરાંત, અલ નીનોની અસરથી ચોમાસું નબળું રહે તો કૃષિ ઉત્પાદન અને ગ્રામીણ માંગ પર અસર થઈ શકે છે.
એટલે આગળના સમયમાં મજબૂત વિકાસદર ટકાવી રાખવા માટે મોંઘવારી પર નિયંત્રણ રાખવું અને વૈશ્વિક જોખમોનો સામનો કરવો ભારત માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.