દેશમાંથી નૈઋત્યના ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. તેમ છતાં, વાતાવરણમાં સર્જાયેલી વિરોધાભાસી હવામાન પ્રણાલીઓના ટકરાવને કારણે દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં મોસમનો મિજાજ પલટાયો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા 7 ઓક્ટોબરના રોજ જારી કરાયેલા તાજા બુલેટિન મુજબ, આગામી 2 થી 3 દિવસ દરમિયાન મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ, તેલંગાણા અને ઉત્તરીય આંતરિક કર્ણાટકના કેટલાક વિસ્તારોમાંથી ચોમાસાની સંપૂર્ણ વિદાય માટે વાતાવરણ અનુકૂળ બની રહ્યું છે.
જોકે, ઉત્તર ભારતમાં સક્રિય થયેલા પશ્ચિમી વિક્ષેપ (વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ) અને વિવિધ ભાગોમાં સર્જાયેલા ચક્રવાતી પરિભ્રમણના લીધે ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઉત્તરાખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળ સહિતના રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ જારી કરાયું છે.
છેલ્લા 24 કલાકના હવામાન પર નજર કરીએ તો, દક્ષિણ ભારતના તમિલનાડુમાં 12 થી 20 સેમી જેટલો અતિભારે વરસાદ નોંધાયો છે. આ સિવાય તમિલનાડુના અન્ય ભાગો, હિમાચલ પ્રદેશ, ઝારખંડ, બિહાર તેમજ કેરળમાં પણ 7 થી 11 સેમી જેટલો ભારે વરસાદ ખાબક્યો છે.
ઉત્તર ભારતમાં પશ્ચિમી વિક્ષેપની અસર
હાલમાં ઉત્તર ભારતના વાતાવરણમાં મધ્યમ અને ઉપલા ઉષ્ણકટિબંધીય પશ્ચિમી પવનોમાં એક ટ્રફ (ખાઈ) સ્વરૂપે પશ્ચિમી વિક્ષેપ સક્રિય છે. સાથોસાથ ઉત્તરાખંડ અને તેની નજીકના હિમાચલ પ્રદેશ પર નીચલા ક્ષેત્રમાં એક ચક્રવાતી પરિભ્રમણ બનેલું છે. આ બંને સિસ્ટમ સક્રિય થવાના કારણે:
- જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ: 7-8 ઓક્ટોબર તેમજ 10 ઓક્ટોબરના રોજ મોટાભાગના વિસ્તારોમાં સાર્વત્રિક વરસાદ પડશે.
- હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ: 7 થી 13 ઓક્ટોબર સુધી તૂટક-તૂટક વરસાદ ચાલુ રહેશે. 7 ઓક્ટોબરે હિમાચલ પ્રદેશ અને પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદની ચેતવણી છે, જ્યારે 8 અને 9 ઓક્ટોબરે ઉત્તરાખંડમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની સંભાવના છે.
- મેદાની વિસ્તારો: પંજાબ, હરિયાણા, ચંડીગઢ, દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં 7 થી 13 ઓક્ટોબર દરમિયાન હળવાથી મધ્યમ ઝાપટાં પડી શકે છે. 7 ઓક્ટોબરે પંજાબ તથા સમગ્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં 40 થી 50 કિમી પ્રતિ કલાક (ઝોલા સાથે 60 કિમી/કલાક)ની ઝડપે તોફાની પવન ફૂંકાવા અને વીજળી પડવાની શક્યતા છે.
- રાજસ્થાન: 11 અને 12 ઓક્ટોબરે પશ્ચિમી રાજસ્થાનમાં તથા 12 ઓક્ટોબરે પૂર્વી રાજસ્થાનમાં વરસાદી માહોલ રહેશે.
બિહાર, ઝારખંડ અને બંગાળમાં વાવાઝોડા સાથે વરસાદનું જોખમ
પૂર્વ ભારતમાં દક્ષિણ ઝારખંડ પર સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સર્જાયું છે અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશથી ઉત્તર-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડી સુધી એક ટ્રફ લાઈન ફેલાયેલી છે. આ કારણોસર:
- 7 ઓક્ટોબરે બિહાર, ઝારખંડ, ઉપ-હિમાલયી પશ્ચિમ બંગાળ અને સિક્કિમમાં ભારે વરસાદની આગાહી છે.
- ગંગા તટીય પશ્ચિમ બંગાળમાં 7 અને 8 ઓક્ટોબરે ભારે વરસાદ પડશે.
- 7 ઓક્ટોબરે ઝારખંડમાં તથા 7 અને 8 ઓક્ટોબરે ઓડિશામાં 40 થી 50 કિમી/કલાકની ગતિએ ભારે પવનો ફૂંકાશે.
- બિહારમાં 7 અને 8 ઓક્ટોબરે વીજળીના કડાકા સાથે 30 થી 40 કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે, જ્યારે આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓમાં 9 થી 13 ઓક્ટોબર દરમિયાન ભારે વરસાદની સંભાવના છે.
મધ્ય ભારત, પૂર્વોત્તર અને પશ્ચિમ ભારતની સ્થિતિ
છત્તીસગઢ અને પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશમાં 7 થી 9 ઓક્ટોબર દરમિયાન છૂટાછવાયા વિસ્તારોમાં વરસાદ ચાલુ રહેશે. છત્તીસગઢમાં 7 અને 8 ઓક્ટોબરે 40 થી 50 કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની સાથે વીજળી પડવાની ચેતવણી અપાઈ છે. પૂર્વોત્તરના રાજ્યો અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, મેઘાલય, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં 7 થી 13 ઓક્ટોબર દરમિયાન હળવોથી મધ્યમ વરસાદ ચાલુ રહેશે, જેમાં આસામ અને મેઘાલયમાં ગાજવીજ થવાની શક્યતા છે. પશ્ચિમ ભારતમાં કોંકણ, ગોવા અને મધ્ય મહારાષ્ટ્રમાં 7 ઓક્ટોબરે હળવા ઝાપટાં બાદ હવામાન ચોખ્ખું થવાની ધારણા છે.
દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદી ગતિવિધિ તેજ: તટીય વિસ્તારો સાવધ
દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં મન્નારના અખાતથી ઉત્તરીય આંતરિક કર્ણાટક સુધી ટ્રફ રેખા વિસ્તરેલી હોવાથી વરસાદનું જોર વધશે:
- કેરળ અને માહેમાં 7 થી 11 ઓક્ટોબર દરમિયાન મુશળધાર વરસાદ વરસી શકે છે.
- તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને કરાઈકલમાં 8 થી 10 ઓક્ટોબર દરમિયાન ફરી એકવાર ભારે વરસાદનું નવું મોજું આવશે.
- 9 અને 10 ઓક્ટોબરે કેરળ, માહે અને લક્ષદ્વીપમાં 40 થી 50 કિમી/કલાકની ઝડપે તોફાની પવન ફૂંકાશે.
- તટીય આંધ્રપ્રદેશ, યાનમ અને રાયલસીમામાં 7 થી 9 ઓક્ટોબર દરમિયાન દિવસભર તીવ્ર સપાટીય પવન ફૂંકાવાની શક્યતા હોવાથી સ્થાનિક લોકોને સાવચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.