દારૂના સેવન સાથે સ્વાસ્થ્ય અને કાયદાકીય જોખમો પણ જોડાયેલા છે. તાજેતરમાં અનેક જગ્યાએ નકલી દારૂના કિસ્સા સામે આવ્યા છે, જેમાં લોકોએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે. આવી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, દરેક નાગરિકે દારૂની બોટલ અસલી છે કે નકલી તે ઓળખવી જરૂરી બની ગઈ છે. આ લેખમાં આપણે અસલી દારૂને ઓળખવાની સરળ અને વ્યવહારુ રીતો વિશે જાણીશું.
સૌથી પહેલું પગલું: દારૂ હંમેશા સરકારી માન્યતા ધરાવતી દુકાનોમાંથી જ ખરીદો. ખુલ્લો દારૂ, ઘરમાં ભરેલી બોટલો અથવા ઓછા ભાવે વેચાતી બોટલો ઘણીવાર નકલી હોય છે. આવી દુકાનો પાસે યોગ્ય લાઇસન્સ હોય છે, અને તેઓ સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત કિંમતે જ દારૂ વેચે છે.
બોટલ પરની હોલોગ્રાફિક સ્ટીકર ચકાસો. અસલી દારૂની બોટલો પર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલું વિશિષ્ટ હોલોગ્રામ હોય છે, જેને બદલવું અશક્ય હોય છે. નકલી બોટલોમાં હોલોગ્રામ ઝાંખું અથવા ખોટું હોય છે. ઉપરાંત, બોટલની કેપ અને સીલ પણ ધ્યાનથી જુઓ. અસલી બોટલોની કેપ ચુસ્ત રીતે બંધ હોય છે અને તેના પર ઉત્પાદકની છાપ હોય છે. જો કેપ ઢીલી હોય કે છાપ અસ્પષ્ટ હોય, તો તે નકલી હોવાની શક્યતા છે.
લેબલ પરની માહિતી વાંચો. અસલી દારૂ પર ઉત્પાદન તારીખ, બેચ નંબર, એમઆરપી, અને સરકારી પરવાનગી નંબર સ્પષ્ટ દેખાય છે. ઉપરાંત, નકલી બોટલોમાં લેબલ પર જોડણીની ભૂલો હોય છે અથવા શાહી ઝાંખી હોય છે. ઘણી અસલી બોટલો પર ક્યુઆર કોડ પણ હોય છે, જેને સ્કેન કરીને તમે ઉત્પાદનની માહિતી મેળવી શકો છો. જો ક્યુઆર કોડ સ્કેન ન થાય અથવા ખોટી માહિતી દેખાય, તો તરત જ દારૂ ખરીદવાનું ટાળો.
દારૂનો રંગ, ગંધ અને સ્વાદ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. અસલી દારૂનો રંગ સ્પષ્ટ અને એકસમાન હોય છે. નકલી દારૂમાં ઘણીવાર કેટલાક કણો અથવા પાણીના અંશ દેખાય છે. ગંધ પણ અસલી દારૂ કરતાં અલગ હોય છે; ક્યારેક તેમાં મીઠાશ અથવા રસાયણની તીવ્ર ગંધ આવે છે. જો દારૂ ખરીદ્યા બાદ તેની ગંધ અથવા સ્વાદમાં કંઈ અસામાન્ય લાગે, તો તેનું સેવન ન કરવું જોઈએ.
આ ઉપરાંત, સરકાર સમયાંતરે નકલી દારૂ સામે ઝુંબેશ ચલાવે છે. આવી માહિતી સ્થાનિક સમાચારોમાં મળી શકે છે. જો તમને કોઈ દુકાનમાં નકલી દારૂ વેચાતો હોય તેમ લાગે, તો તરત જ આબકારી વિભાગ અથવા સ્થાનિક પોલીસને જાણ કરો. આમ કરીને તમે અન્ય લોકોના જીવ બચાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકો છો.
છેલ્લે, યાદ રાખો કે નકલી દારૂ પીવાથી માત્ર આરોગ્યને જ નુકસાન નથી થતું, પરંતુ તેમાં મિથેનોલ જેવા ઝેરી પદાર્થો હોઈ શકે છે, જે અંધત્વ, મગજને નુકસાન અને મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે. તેથી જ સાવચેતી રાખવી અત્યંત જરૂરી છે. જાગૃત નાગરિક બનો અને અસલી દારૂ જ પીઓ.