ભારતીય રસોડામાં રીંગણનું વિશેષ સ્થાન છે. ઓળો, ભરેલાં રીંગણ કે રીંગણ ભાજા તો ઘરે ઘરે બનતા જ હોય છે. પરંતુ હૈદરાબાદની પ્રખ્યાત વાનગી ‘બઘારા રીંગણ’ તેના અલગ જ સ્વાદ અને સુગંધ માટે જાણીતી છે. નાના રીંગણને સીંગદાણા, તલ, સૂકા નારિયેળ અને આમલીની ગ્રેવીમાં પકાવવાથી એક શાહી વાનગી તૈયાર થાય છે, જેને તમે પણ ઘરે સરળતાથી બનાવી શકો છો.
જરૂરી સામગ્રી:
રીંગણ માટે: 500 ગ્રામ નાના રીંગણ, 4-5 મોટી ચમચી તેલ, અડધી નાની ચમચી જીરું, અડધી નાની ચમચી રાઈ, 8-10 મીઠા લીમડાના પાન, 1 ચપટી હળદર, અડધી થી 1 નાની ચમચી લાલ મરચું પાવડર, સ્વાદ મુજબ મીઠું અને 2 મોટી ચમચી ઝીણી સમારેલી કોથમીર.
ગ્રેવી માટે: 3 મોટી ચમચી સીંગદાણા, 1 મોટી ચમચી સફેદ તલ, 2 મોટી ચમચી સૂકું નારિયેળ (છીણેલું), 2 મધ્યમ કદની ડુંગળી, 1 ઇંચ આદુ, 5-6 લસણની કળીઓ, અડધી નાની ચમચી જીરું, 1 નાની ચમચી આખા ધાણા, 1 મોટી ચમચી આમલીનો પલ્પ અને જરૂર મુજબ પાણી.
બનાવવાની રીત:
1. રીંગણને ધોઈને સાફ કરો. દરેક રીંગણની નીચેથી બે કાપા એવી રીતે લગાવો કે દાંડી જોડાયેલી રહે અને રીંગણ છૂટું ન પડે. આનાથી મસાલો અંદર સુધી પહોંચશે.
2. એક કઢાઈમાં ધીમી આંચ પર સીંગદાણાને સુગંધ આવે ત્યાં સુધી શેકી લો. પછી તલ અને સૂકા નારિયેળને અલગ-અલગ સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકો. એ જ કઢાઈમાં થોડું તેલ નાખી ડુંગળી સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો, પછી આદુ-લસણ ઉમેરી 1-2 મિનિટ સાંતળી ઠંડુ કરો. હવે શેકેલા સીંગદાણા, તલ, નારિયેળ, ડુંગળી-આદુ-લસણ, જીરું અને ધાણાને મિક્સરમાં થોડું પાણી ઉમેરી ઘટ્ટ પેસ્ટ બનાવો. આમલીને ગરમ પાણીમાં પલાળી તેનો પલ્પ કાઢી લો.
3. કઢાઈમાં 2-3 મોટી ચમચી તેલ ગરમ કરી રીંગણને મધ્યમ આંચ પર હળવા સોનેરી અને નરમ થાય ત્યાં સુધી તળીને બહાર કાઢો.
4. તે જ કઢાઈમાં બાકીના તેલમાં રાઈ, જીરું અને લીમડાના પાનનો વઘાર કરો. તૈયાર કરેલી પેસ્ટ ઉમેરી ધીમી આંચ પર 5-7 મિનિટ સાંતળો. હળદર, લાલ મરચું અને મીઠું ઉમેરો. મસાલો ચોંટે તો થોડું પાણી નાખો.
5. ગ્રેવીમાં આમલીનો પલ્પ અને 1 થી દોઢ કપ પાણી ઉમેરી મિક્સ કરો. તળેલા રીંગણ ઉમેરી ઢાંકીને ધીમી આંચ પર 15-20 મિનિટ પકાવો. ગ્રેવી ઘટ્ટ થાય અને રીંગણ નરમ થઈ જાય એટલે ગેસ બંધ કરો.
6. ઉપરથી કોથમીર ભભરાવીને ગરમાગરમ રોટલી, પરાઠા, નાન કે ભાત સાથે પીરસો.
આ વાનગી ખાટી, તીખી અને હળવી મસાલેદાર હોય છે, જે ભોજનને અલગ સ્વાદ આપે છે. એક વાર ઘરે બનાવો અને પરિવારના વખાણ મેળવો.