શેરબજારમાં ઉતાર-ચઢાવ અને અનિશ્ચિતતા વચ્ચે રોકાણકારો પોતાના પોર્ટફોલિયોની સુરક્ષા અંગે વિચારી રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં નાણાકીય નિષ્ણાતો જોખમ સંતુલિત કરતી રોકાણ રણનીતિ પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. સીધા સ્ટોક્સમાં થતા મોટા નુકસાનથી બચવા માટે રોકાણકારો હવે વિવિધ એસેટ ક્લાસનું મિશ્રણ ધરાવતી કેટેગરી તરફ વળી રહ્યા છે. આ કેટેગરીનો AUM તાજેતરમાં રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો છે.
હાઇબ્રિડ ફંડ એવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ છે જે એક જ જગ્યાએ ઇક્વિટી સાથે ડેટ, આર્બિટ્રેજ કે બીજા એસેટ ક્લાસમાં રોકાણ કરે છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર વધુ રિટર્ન કમાવાનો નથી, પરંતુ પોર્ટફોલિયોનું જોખમ અમુક હદ સુધી સંતુલિત કરવાનો પણ છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇન્ડસ્ટ્રીના ટોપ 10 ફંડ્સમાં હવે પાંચ હાઇબ્રિડ ફંડ્સ છે.
ET Wealthના આંકડા અનુસાર, વ્યક્તિગત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એસેટ્સનો લગભગ 17% હિસ્સો હાઇબ્રિડ કેટેગરીમાં છે. સૌથી મોટા ફંડ્સમાં પેરાગ પરીખ ફ્લેક્સી કેપ ફંડનો AUM લગભગ ₹1.47 લાખ કરોડ, HDFC ફ્લેક્સી કેપ ફંડનો ₹1.13 લાખ કરોડ, HDFC મિડ કેપ ફંડનો ₹1.09 લાખ કરોડ અને HDFC બેલેન્સ્ડ એડવાન્ટેજ ફંડનો ₹1.07 લાખ કરોડ છે. આનો અર્થ એ છે કે રોકાણકારોનો રસ માત્ર નેટ ઇક્વિટી ફંડ્સ સુધી સીમિત નથી.
હાઇબ્રિડ કેટેગરીનો AUM ઓગસ્ટ 2020ના લગભગ ₹3.1 લાખ કરોડથી વધીને ઓગસ્ટ 2026માં લગભગ ₹11 લાખ કરોડ થઈ ગયો છે. આ વધારા પાછળ 2023માં ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સના ટેક્સ નિયમોમાં થયેલો બદલાવ મહત્વનું કારણ માનવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ઘણા રોકાણકારોએ એવા વિકલ્પ પર ધ્યાન આપ્યું જ્યાં ઇક્વિટી અને અન્ય એસેટ્સનું મિશ્રણ મળે.
બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ દરમિયાન હાઇબ્રિડ ફંડનું સૌથી મોટું આકર્ષણ એ છે કે તે આખા પોર્ટફોલિયોને માત્ર શેરબજારની ચાલ પર નિર્ભર રાખતું નથી. જો રોકાણકારનો આખો પોર્ટફોલિયો ઇક્વિટીમાં હોય અને બજારમાં અચાનક મોટો કડાકો આવે, તો પોર્ટફોલિયોની કિંમત ઘટી શકે છે. હાઇબ્રિડ ફંડમાં અલગ-અલગ એસેટ ક્લાસ હોવાથી જોખમ અમુક હદે વહેંચાય છે. તેથી ઘણા ફાઇનાન્શિયલ એડવાઇઝર તેને પોર્ટફોલિયોના 'સ્ટેબિલાઇઝર' તરીકે જુએ છે.
જોકે, તેનું બીજું પાસું પણ છે. જો લાંબા ગાળે શેરબજાર સારું પ્રદર્શન કરે, તો હાઇબ્રિડ ફંડનું રિટર્ન નેટ ઇક્વિટી ફંડ કરતાં ઓછું પણ રહી શકે છે. ટોપ હાઇબ્રિડ સ્કીમ્સમાં SBI એગ્રેસિવ હાઇબ્રિડ ફંડનો AUM લગભગ ₹88,668 કરોડ, ICICI પ્રુડેન્શિયલ મલ્ટી એસેટ એલોકેશન ફંડનો ₹87,833 કરોડ, કોટક આર્બિટ્રેજ ફંડનો ₹75,712 કરોડ અને ICICI પ્રુડેન્શિયલ બેલેન્સ્ડ એડવાન્ટેજ ફંડનો ₹75,399 કરોડ છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે રોકાણકારો માત્ર સૌથી વધુ રિટર્ન આપતી રણનીતિ નથી શોધી રહ્યા, પરંતુ બજારની અનિશ્ચિતતામાં પોર્ટફોલિયો ટકાવી રાખવાને પણ મહત્વ આપી રહ્યા છે. હાઇબ્રિડ ફંડ અને સીધા સ્ટોકની ભૂમિકા અલગ છે. સ્ટોકમાં રોકાણકાર કંપનીની કમાણી, વેલ્યુએશન, સેક્ટર અને ગ્રોથ પર દાવ લગાવે છે, જ્યારે હાઇબ્રિડ ફંડમાં ફંડ મેનેજર અલગ-અલગ એસેટ ક્લાસ વચ્ચે પોર્ટફોલિયો સંભાળે છે. તેથી હાઇબ્રિડ ફંડને 'સ્ટોકનો વિકલ્પ' માનવાને બદલે પોર્ટફોલિયોમાં જોખમ સંતુલિત કરનારા વિકલ્પ તરીકે જોવું વધુ યોગ્ય છે.
નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. આ રોકાણ માટે સલાહ નથી.