ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ખરીદતી વખતે આપણું ધ્યાન સૌથી પહેલાં તેના રંગ અને ચમક પર જાય છે. જે બદામ વધુ ચમકદાર દેખાય, કાજુ એકદમ સફેદ હોય કે કિસમિસ અને ખજૂર આકર્ષક લાગે, તેને આપણે સારી ગુણવત્તાવાળા માની લઈએ છીએ. પણ સુંદર દેખાવ એ ગુણવત્તાની ખાતરી નથી. ઘણી વાર વધારે પડતી ચમક કે અસામાન્ય રંગ પ્રોસેસિંગ, પોલિશિંગ કે કૃત્રિમ રંગને કારણે હોય છે.
ખરીદી કરતી વખતે માત્ર દેખાવ પર આધાર ન રાખતા, રંગ, બનાવટ, સુગંધ, સ્વાદ, પેકેજિંગ અને સ્ટોરેજ જેવી બાબતો પણ તપાસવી જોઈએ. નીચે આપેલી કેટલીક સરળ રીતો અપનાવીને તમે હલકી ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનોથી બચી શકો છો.
રંગ અને બનાવટ જુઓ: સારા ડ્રાય ફ્રૂટ્સનો રંગ કુદરતી અને બનાવટ એકસરખી હોય છે. સારી બદામ આછા ભૂરા રંગની અને સ્મૂધ દેખાય છે, જ્યારે સારા કાજુ ક્રીમી સફેદ હોય છે અને તેના પર કાળા ડાઘ ન હોવા જોઈએ. જો કોઈ ડ્રાય ફ્રૂટ જરૂર કરતાં વધુ ચમકદાર કે ઘેરા રંગનું દેખાય, તો સાવચેત રહો.
કદ અને આકાર તપાસો: એકસરખા કદના ડ્રાય ફ્રૂટ્સ સામાન્ય રીતે સારી રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે. વધુ પડતા તૂટેલા કે અસમાન ટુકડા નીચી ગુણવત્તા દર્શાવે છે.
સુગંધ ચોક્કસ તપાસો: જો શક્ય હોય તો ખરીદતા પહેલાં ડ્રાય ફ્રૂટ્સને સૂંઘી જુઓ. તાજા ડ્રાય ફ્રૂટ્સમાંથી હળવી નટી સુગંધ આવે છે. જો ભેજવાળી, ખાટી કે વાસી તેલ જેવી ગંધ આવે, તો તે ખરાબ સ્ટોરેજ કે જૂનો માલ હોવાનો સંકેત છે. ખુલ્લા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ખરીદતી વખતે આ તપાસ ખૂબ ઉપયોગી થાય છે.
તક મળે તો સ્વાદ ચાખો: જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં થોડો સ્વાદ ચાખીને પણ ગુણવત્તા પારખી શકાય છે. તાજા ડ્રાય ફ્રૂટ્સનો સ્વાદ મીઠો અને નટી હોય છે. જો સ્વાદ કડવો, વાસી કે મોળો લાગે, તો પ્રોડક્ટ જૂની હોઈ શકે છે. ખજૂર અને કિસમિસ ચાવવામાં હળવા પોચા અને મીઠા હોવા જોઈએ.
પોલિશ તપાસો: ડ્રાય ફ્રૂટ્સને આકર્ષક દેખાડવા માટે કેટલીક જગ્યાએ કૃત્રિમ રંગ, તેલનું પોલિશિંગ કે સુગર કોટિંગ કરવામાં આવે છે. જો શક્ય હોય તો સફેદ કપડાથી ડ્રાય ફ્રૂટ્સને હળવા હાથે ઘસીને જુઓ. જો કપડા પર રંગ કે તેલ વધુ નીકળે, તો આવા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ખરીદવાનું ટાળો.
પેકેટનું લેબલ વાંચો: પેક્ડ ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ખરીદતી વખતે પેકેટ પર આપેલી વિગતો અવગણશો નહીં. FSSAI લાયસન્સ, એક્સપાયરી ડેટ, પેકિંગની તારીખ અને ઉત્પાદનની માહિતી જુઓ. વેક્યુમ-સીલ કે એરટાઇટ પેકેજિંગ ડ્રાય ફ્રૂટ્સને ભેજથી બચાવે છે અને તાજગી જાળવે છે. વિશ્વાસપાત્ર બ્રાન્ડ કે જાણીતા વેપારી પાસેથી જ ખરીદી કરો.
ભેજ અને જીવાત તપાસો: ખુલ્લા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ લેતી વખતે તેમાં ભેજ, જીવાત કે કોઈ અસામાન્ય બાબત નજરે પડે તો સાવચેત રહો. ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ઠંડી અને સૂકી જગ્યાએ રાખો અને સીધા સૂર્યપ્રકાશથી બચાવો. ઘરે પણ એરટાઇટ કન્ટેનરમાં રાખવાથી લાંબા સમય સુધી તાજગી જળવાઈ રહે છે.