પાણી આપણા શરીર માટે ખૂબ જરૂરી છે. તે શરીરનું તાપમાન યોગ્ય રાખવામાં, પાચનમાં મદદ કરવામાં અને શરીરમાંથી કચરો બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે. પણ પાણી પીવાને લઈને ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ રહે છે: તરસ લાગે ત્યારે જ પાણી પીવું જોઈએ કે થોડી-થોડી વારમાં પીતા રહેવું જોઈએ? આ સવાલનો સાચો જવાબ સમજવો જરૂરી છે, જેથી શરીરમાં પાણીની કમી ન થાય અને જરૂરિયાત કરતાં વધુ પાણી પીવાથી પણ બચી શકાય.
તરસ લાગે ત્યારે જ પાણી પીવું જોઈએ?
તરસ લાગવી એ શરીરનો સંકેત છે કે તેને પાણીની જરૂર છે. સ્વસ્થ પુખ્ત વયના લોકો સામાન્ય રીતે તરસ લાગે ત્યારે પાણી પીવે છે. પણ તેનો અર્થ એ નથી કે તરસની રાહ જ જોતા રહેવું અને લાંબા સમય સુધી પાણી ન પીવું. ઉનાળામાં, વધુ પરસેવો થાય ત્યારે કે વર્કઆઉટ કરતી વખતે શરીરને વધુ પાણીની જરૂર પડે છે. એવા સમયે વચ્ચે-વચ્ચે પાણી પીતા રહેવું જોઈએ.
દિવસભરમાં કેટલું પાણી પીવું?
દરેક વ્યક્તિ માટે પાણીની જરૂરિયાત અલગ-અલગ હોય છે. તે ઋતુ, ઉંમર, કામ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ પર આધાર રાખે છે. ઉનાળામાં બહાર કામ કરનારા કે વર્કઆઉટ કરનારા લોકોને વધુ પાણીની જરૂર પડે છે. તેથી બધા માટે એક જ માત્રા નક્કી કરવી યોગ્ય નથી. દિવસભર નિયમિતપણે પાણી પીતા રહો અને શરીરના સંકેતો પર ધ્યાન આપો. આછા પીળા રંગનો પેશાબ સામાન્ય રીતે શરીરમાં પાણીની યોગ્ય માત્રાનો સંકેત હોય છે.
એક સાથે વધુ પાણી પીવું યોગ્ય છે?
એક વારમાં ખૂબ વધુ પાણી પીવાને બદલે થોડી-થોડી માત્રામાં પાણી પીવું વધુ સારું રહે છે. દિવસભર પાણી પીતા રહો, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે તમે બહાર હોવ કે વધુ મહેનતવાળું કામ કરી રહ્યા હોવ. ખૂબ ઓછા સમયમાં જરૂરિયાત કરતાં વધુ પાણી પીવું નુકસાનકારક હોઈ શકે છે, કારણ કે તેનાથી શરીરમાં મીઠું એટલે કે સોડિયમનું સ્તર ઓછું થઈ જાય છે. તેથી જબરદસ્તી ખૂબ પાણી પીવાની જરૂર નથી.
સવારે ઊઠીને પાણી પીવું જરૂરી છે?
સવારે ઊઠ્યા પછી પાણી પીવું સારી ટેવ છે, ખાસ કરીને જો રાત્રે તરસ લાગી હોય કે મોં સુકાઈ રહ્યું હોય. પણ સવારે ખાલી પેટ પાણી પીવું બધા માટે ફરજિયાત નિયમ નથી. તમે દિવસના કોઈપણ સમયે પાણી પી શકો છો. સૌથી જરૂરી એ છે કે આખા દિવસ દરમિયાન શરીરની જરૂરિયાત મુજબ પૂરતું પાણી પીવાય.
વૃદ્ધો, બાળકો અને બીમાર લોકોનું ધ્યાન
વૃદ્ધોમાં ક્યારેક તરસનો અહેસાસ ઓછો થાય છે, તેથી તેમને નિયમિત અંતરાલ પર પાણી પીવાનું યાદ અપાવવું યોગ્ય રહે છે. બાળકોને પણ સમયે-સમયે પાણી આપતા રહો. બીજી બાજુ, કિડની, હૃદય કે લીવરની કેટલીક બીમારીઓમાં ડોક્ટર પાણીની માત્રા સીમિત રાખવાની સલાહ આપે છે. આવા લોકોએ પોતાની મરજીથી પાણીની માત્રા વધારવાને બદલે ડોક્ટરની સલાહ માનવી જોઈએ. જો ખૂબ વધુ તરસ લાગે છે કે વારંવાર પેશાબ આવે છે, તો ડોક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી વધુ સારી રહે છે.
નોંધ: આ માહિતી સામાન્ય સમજ માટે છે. કોઈપણ સૂચન અમલમાં મૂકતા પહેલા સંબંધિત નિષ્ણાત કે ડોક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.