શરદી, વાયરલ ચેપ કે એલર્જીના કારણે ગળામાં અને છાતીમાં કફ જામવો સામાન્ય બાબત છે. આ સ્થિતિમાં વારંવાર ગળું સાફ કરવું પડે, ઉધરસ આવે અને ગળામાં કંઈક અટકી ગયું હોય તેવી લાગણી થાય. મોટા ભાગના કિસ્સામાં આ સમસ્યા થોડા દિવસોમાં જાતે જ મટી જાય છે.
કફ એ શરીરની સ્વચ્છતાની પ્રક્રિયાનો ભાગ છે. તે શ્વસન માર્ગમાંથી ધૂળ, બહારના કણો અને ચેપ સંબંધિત પદાર્થોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે. પણ જ્યારે કફ જાડો થઈ જાય ત્યારે તેને બહાર કાઢવો મુશ્કેલ બની જાય છે. આવા સમયે કેટલાક સરળ ઘરેલું ઉપાયો ઉપયોગી થઈ શકે છે.
પુષ્કળ પાણી પીવો
દિવસભર નિયમિત અંતરાલે પાણી પીવાથી કફ પાતળો રહે છે અને બહાર નીકળવો સરળ બને છે. હૂંફાળું પાણી કે ગરમ પીણું ગળાને પણ શાંત કરે છે.
મીઠાના પાણીથી કોગળા
એક ગ્લાસ નવશેકા પાણીમાં અડધી ચમચી મીઠું ભેળવીને કોગળા કરવાથી ગળામાં દુખાવો અને અગવડતા ઓછી થાય છે. આ પાણી ગળવું નહીં.
મધનું સેવન
નવશેકા પાણીમાં થોડું મધ ભેળવીને પીવાથી ખાંસી અને ગળામાં બળતરામાં રાહત મળે છે. ધ્યાન રાખો: એક વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકને મધ આપવું નહીં.
ઓરડામાં ભેજ જાળવો
સ્વચ્છ હ્યુમિડિફાયર વાપરવો કે ગરમ પાણીથી સ્નાન કરવાથી બનતા ભેજવાળા વાતાવરણમાં થોડો સમય રહેવાથી કફ છૂટો થવામાં મદદ મળે છે. ઉકળતા પાણીના વાસણમાંથી સીધી વરાળ શ્વાસમાં લેવાનું ટાળો, તેનાથી ત્વચા અને શ્વસન માર્ગમાં બળતરા થઈ શકે છે.
ધૂમ્રપાન, ધૂળ અને પ્રદૂષણથી દૂર રહો
ધૂમ્રપાન, ધૂળ અને પ્રદૂષણ ગળા તથા શ્વસન માર્ગમાં બળતરા વધારે છે, જેનાથી ખાંસી વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.
ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું?
જો ઉધરસ બે અઠવાડિયાથી વધુ ચાલે, ઉધરસ વધુ ખરાબ થાય, તાવ આવે, છાતીમાં દુખાવો થાય કે ગળફામાં લોહી દેખાય, તો તરત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો. શ્વાસ લેવામાં ગંભીર તકલીફ હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ વગર દવા ન લો.
નોંધ: આ લેખમાં આપેલી માહિતી માત્ર સામાન્ય જાણકારી માટે છે. આરોગ્ય સંબંધિત કોઈ પણ ઉપાય કે આહારમાં ફેરફાર પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.