પોતાનું ઘર ખરીદવાનું સપનું દરેક વ્યક્તિ જુએ છે, પરંતુ ₹30,000 જેવી મર્યાદિત માસિક આવકમાં ભાડું, રાશન, વીજળીના બિલ અને પરિવારની જવાબદારીઓ વચ્ચે બચત કરવી અને ઘર ખરીદવું મુશ્કેલ લાગે છે. જોકે, યોગ્ય બજેટ, નિયમિત બચત અને કમાણી મુજબની હોમ લોન પસંદ કરવામાં આવે તો આ સપનું શક્ય બની શકે છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે સૌથી પહેલા પોતાની આવક અને ખર્ચનો હિસાબ કરવો જોઈએ. તેના આધારે ડાઉન પેમેન્ટથી લઈને EMI સુધીની યોજના બનાવવી જોઈએ.
₹30,000ની સેલેરીમાં હોમ લોન કેટલી હોઈ શકે? જો તમે ₹10 લાખની હોમ લોન લો છો, તો વ્યાજ દર અને લોનની મુદતના આધારે તેની EMI લગભગ ₹30,000 મહિના થઈ શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક EMI બેંકના વ્યાજ દર, લોનની મુદત અને અન્ય શરતો પર નિર્ભર કરશે. તેથી લોન લેતા પહેલા જોવું જરૂરી છે કે EMI ચૂકવ્યા પછી ઘરના બાકીના ખર્ચાઓ માટે પૂરતા પૈસા બચશે કે નહીં.
₹30,000ની સેલેરીનું આખું ગણિત સમજીએ. ધારો કે તમારી માસિક કમાણી ₹30,000 છે. તેમાં ઘર અને રાશનનો ખર્ચ ₹8,000, વીજળી, મોબાઈલ અને અન્ય બિલ ₹3,000, આવા-જવાના ખર્ચ ₹4,000 અને પરિવારના અન્ય ખર્ચ ₹5,000 મળીને કુલ ખર્ચ ₹20,000 થાય છે. આમ દર મહિને ₹10,000 બચે છે. પરંતુ આખી રકમ EMIમાં ન લગાવવી જોઈએ, કારણ કે અચાનક આવતા ખર્ચા અને ઇમરજન્સી માટે પણ પૈસા રાખવા જરૂરી છે.
હવે ધારો કે તમને ₹15 લાખની કિંમતનું ઘર પસંદ આવે છે. જો બેંક ₹12 લાખની હોમ લોન આપે છે, તો બાકીના ₹3 લાખ તમારે પોતાના ખિસ્સામાંથી આપવા પડશે. આ રકમને ડાઉન પેમેન્ટ કહેવાય છે. ધ્યાન રહે કે ડાઉન પેમેન્ટ ઉપરાંત રજિસ્ટ્રી, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને અન્ય ખર્ચા માટે પણ અલગથી પૈસા જોઈએ. તેથી ઘર ખરીદતા પહેલા ફક્ત લોનનું આયોજન પૂરતું નથી, પોતાની બચત પણ તૈયાર રાખવી પડે.
ડાઉન પેમેન્ટ માટે નિયમિત બચત કરી શકાય. જો દર મહિને ₹5,000 બચાવો તો એક વર્ષમાં ₹60,000, બે વર્ષમાં ₹1.20 લાખ અને ત્રણ વર્ષમાં ₹1.80 લાખ થાય છે. આ રકમ વ્યાજ કે રોકાણના રિટર્ન વગરની છે. આમ ત્રણ વર્ષમાં ₹1.80 લાખ જમા થઈ શકે છે. ₹3 લાખના ડાઉન પેમેન્ટના લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે વધુ સમય કે વધારાની બચતની જરૂર પડી શકે છે.
હોમ લોન લેતી વખતે ધ્યાન રાખો કે અલગ-અલગ બેંકોના વ્યાજ દર, પ્રોસેસિંગ ફી અને ચુકવણીની શરતોની સરખામણી કરો. માત્ર ઓછો વ્યાજ દર જોઈને નિર્ણય ન લો. તમારી નોકરી, આવક અને બેંકિંગ રેકોર્ડ વ્યવસ્થિત હોય તો તે પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે.