ઘરનું ખાવાનું સામાન્ય રીતે બહારના ખાવા કરતાં સારું માનવામાં આવે છે. પરંતુ ઘરમાં રોજ બનતું ખાવાનું પણ લિવરના સ્વાસ્થ્ય પર અસર કરી શકે છે. આનું કારણ ખાવાનું ઘરે બનવું નથી, પરંતુ તેમાં વપરાતી વસ્તુઓ અને ખાવાની માત્રા છે. જો રોજિંદા જીવનમાં વધુ તેલ, ઘી, મીઠાઈ અને કેલરીવાળી વસ્તુઓ ખાવામાં આવે, તો વજન વધવા અને લિવરમાં ફેટ જમા થવાનો ભય વધે છે. આને ફેટી લિવર કહેવામાં આવે છે. આવો જાણીએ, ઘરનું ખાવાનું ખાતી વખતે કઈ ભૂલોથી લિવર પર અસર પડે છે.
વધુ ઘી-તેલ અને તળેલી વસ્તુઓ વધારી શકે છે મુશ્કેલી
ઘરમાં બનતા પરોઠા, પૂરી, ભજીયાં અને બીજી તળેલી વસ્તુઓ સ્વાદિષ્ટ હોય છે, પરંતુ તેમને વારંવાર અને વધુ માત્રામાં ખાવા સ્વાસ્થ્ય માટે સારા નથી. ખાવામાં જરૂરિયાત કરતાં વધુ ઘી, માખણ અને તેલ હોવાથી શરીરને વધુ કેલરી મળે છે. લાંબા સમય સુધી જરૂરિયાત કરતાં વધુ કેલરી લેવાથી વજન વધે છે અને લિવરમાં ફેટ જમા થવાનો ભય વધે છે. આ સમસ્યાને ફેટી લિવર કહેવામાં આવે છે. ક્યારેક-ક્યારેક પરોઠા કે પૂરી ખાવાથી લિવર ખરાબ થતું નથી. મુશ્કેલી ત્યારે વધે છે, જ્યારે ખાનપાન અસંતુલિત હોય અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ ઓછી હોય. તેથી ખાવામાં તેલ અને ઘીની માત્રા મર્યાદિત રાખો. ભોજનમાં દાળ, શાકભાજી અને બીજા પૌષ્ટિક વિકલ્પો સામેલ કરો.
આ વસ્તુઓનું સેવન મર્યાદિત કરો
ઘરમાં બનેલી મીઠાઈઓ, શીરો, ખીર અને મીઠી ચા ઘણા લોકોના રોજના ડાયેટનો ભાગ હોય છે. પરંતુ જો ખાંડનું સેવન જરૂરિયાત કરતાં વધુ હોય, તો આનાથી શરીરમાં વધારાની કેલરી વધે છે. મીઠા પીણાં અને વધુ ખાંડવાળી વસ્તુઓનું સતત સેવન ફેટી લિવરના ભય સાથે જોડાયેલું છે. આવી જ રીતે મેંદાથી બનેલી વસ્તુઓ અને જરૂરિયાત કરતાં વધુ રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટથી બનેલી વસ્તુઓ પણ ન ખાવી જોઈએ. આનો અર્થ એ નથી કે રોટલી, ભાત કે પરોઠા ખાવાનું છોડી દેવું જોઈએ. એમની માત્રાનું ધ્યાન રાખવું અને ખાવામાં અનાજ, દાળ, ફળ તથા શાકભાજી સામેલ કરવા વધુ જરૂરી છે. સંતુલિત ભોજન અને નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ વજન નિયંત્રિત રાખવામાં મદદ કરે છે.
જરૂરિયાત કરતાં વધુ ખાવું અને મીઠાનું વધુ સેવન
ઘણીવાર લોકો ભૂખ કરતાં વધુ ખાઈ લે છે અથવા દિવસભર વારંવાર કંઈક ને કંઈક ખાતા રહે છે. જો આનાથી રોજ જરૂરિયાત કરતાં વધુ કેલરી લેવાય છે, તો વજન વધે છે અને ફેટી લિવરનું જોખમ પણ વધે છે. તેથી ભોજનની માત્રા પર ધ્યાન આપો અને ભૂખ અનુસાર ખાઓ. આ સાથે મીઠાનું વધુ સેવન પણ ઓછું કરવું જોઈએ. મીઠાને સીધું લિવરમાં ફેટ જમા થવાનું કે સોજાનું મુખ્ય કારણ માનવું યોગ્ય નથી. વધુ મીઠું હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવી સમસ્યાઓનું જોખમ વધારે છે. જે લોકોને લિવરની ગંભીર બીમારી છે અને શરીરમાં પાણી જમા થવાની સમસ્યા હોય છે, તેમને ડૉક્ટર મીઠું મર્યાદિત કરવાની સલાહ આપે છે. લિવરને સ્વસ્થ રાખવા માટે સંતુલિત ભોજન કરો, નિયમિત વ્યાયામ કરો અને વજન નિયંત્રિત રાખો. જો પહેલાથી ફેટી લિવર કે ડાયાબિટીસ છે, તો ડૉક્ટરની સલાહ અનુસાર ખાનપાનમાં ફેરફાર કરો.
ડિસ્ક્લેમર: ફેટી લિવરની પુષ્ટિ માત્ર ખાનપાનથી ન કરી શકાય. જોખમ કે લક્ષણ હોવા પર ડૉક્ટરની સલાહ લો.