બાઇક કે સ્કૂટર ચલાવતી વખતે હેલ્મેટ માથાને ગંભીર ઈજાથી બચાવવા માટે હોય છે. પણ ઘણા લોકો ટ્રાફિક પોલીસથી બચવા માટે માત્ર હેલ્મેટ પહેરી લે છે. આવું કરવું ખતરનાક છે. ખોટી રીતે પસંદ કરેલું હેલ્મેટ અકસ્માત વખતે જાતે જ ઈજાનું કારણ બની શકે છે. તેથી હેલ્મેટ ખરીદતી વખતે માત્ર દેખાવ કે ભાવ નહીં, પણ સુરક્ષાના માપદંડો પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. અહીં 5 મહત્વની બાબતો જણાવી છે.
1. ISI માર્ક ચકાસો: હેલ્મેટ ખરીદતી વખતે ખાતરી કરો કે તે ISI માર્ક સર્ટિફાઇડ છે. માત્ર સ્ટીકર જ નહીં, પણ માર્કિંગ યોગ્ય રીતે જુઓ. ઘણી વખત લોકો હલકી ગુણવત્તાવાળા ડુપ્લિકેટ હેલ્મેટને સર્ટિફાઇડ કહીને વેચી દે છે. તેથી સારી બ્રાન્ડમાંથી જ ખરીદો જે સુરક્ષાના તમામ માપદંડો પૂર્ણ કરતી હોય.
2. મજબૂતી અને પેડિંગ: હેલ્મેટ કેટલું મજબૂત છે તે ચકાસો. કેટલાક હેલ્મેટ દેખાવમાં આકર્ષક લાગે છે, પણ ટક્કર વખતે તૂટી જાય છે, જેથી માથામાં વધુ ગંભીર ઈજા થઈ શકે છે. અંદરનું પેડિંગ પણ તપાસો. સારું પેડિંગ આંચકા અને ઈજાથી બચાવે છે અને પહેરવામાં આરામ આપે છે.
3. વાઇઝરની ગુણવત્તા: હેલ્મેટનો આગળનો કાચ એટલે વાઇઝર આંખો અને ચહેરાની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તે સારા પોલીકાર્બોનેટ મટીરિયલનો બનેલો હોવો જોઈએ. સ્ક્રેચ-રેઝિસ્ટન્ટ અને એન્ટી-ફોગ હોય તો વધુ સારું. બજારમાં સામાન્ય રીતે ચાર પ્રકારના વાઇઝર મળે છે: ક્લિયર વાઇઝર (વરસાદ અને ધૂળથી બચાવે), સ્મોક/ટિન્ટેડ વાઇઝર (તેજ તડકામાં આંખને આરામ), મિરર/રેઇન્બો વાઇઝર (ચમક ઘટાડે) અને ડે એન્ડ નાઇટ વાઇઝર (દિવસ-રાત બંને સમયે ઉપયોગી).
4. યોગ્ય ફિટિંગ: હેલ્મેટ તમારા માથામાં બરાબર ફિટ થાય તે જરૂરી છે. ખરીદતી વખતે તેને પહેરીને ચેક કરો. જો તે માથા પર હલે છે કે ફરે છે, તો ન ખરીદો. વધુ ટાઇટ હેલ્મેટ પણ અસ્વસ્થતા આપે છે. આરામદાયક અને માથા પર ટકી રહે તેવું ફિટિંગ પસંદ કરો.
5. મજબૂત લોક: હેલ્મેટનો ચિન-સ્ટ્રેપ (દાઢીનો પટ્ટો) મજબૂત હોવો જોઈએ. લોક લગાવ્યા પછી તે જાતે ખુલી ન જાય તેની ખાતરી કરો. હેલ્મેટ પહેરીને ટ્રાય કરતી વખતે ફિટિંગ સાથે સ્ટ્રેપ લોક કરીને પણ ચકાસો.
યાદ રાખો, હેલ્મેટ માત્ર ચલણ ભરવા માટે નહીં, પણ તમારા જીવની સુરક્ષા માટે છે. યોગ્ય હેલ્મેટ પસંદ કરીને તમે અકસ્માતના સમયે મોટી ઈજાથી બચી શકો છો.