ગયા અઠવાડિયે જાણીતા અભિનેતા નાના પાટેકરનું કાર્ડિયાક અરેસ્ટને કારણે નિધન થયું હતું. આ ઘટના બાદ લોકોમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટ અને હાર્ટ એટેક વિશે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે બંને એક જ છે. પરંતુ બંનેમાં જમીન-આકાશનો તફાવત છે.
હાર્ટ એટેક ત્યારે આવે છે જ્યારે હૃદય સુધી લોહી પહોંચાડતી નસમાં બ્લોકેજ થાય છે. આથી હૃદયના સ્નાયુને ઓક્સિજન મળતો બંધ થઈ જાય છે. જ્યારે કાર્ડિયાક અરેસ્ટમાં હૃદયની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમમાં ખામી સર્જાય છે, જેના કારણે હૃદયના ધબકારા અચાનક બંધ થઈ જાય છે. કાર્ડિયાક અરેસ્ટમાં વ્યક્તિના બચવાની શક્યતા હાર્ટ એટેક કરતાં ઘણી ઓછી હોય છે.
કાર્ડિયાક અરેસ્ટના લક્ષણોમાં વ્યક્તિ અચાનક બેભાન થઈ જાય, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે અથવા નાડી ન મળે. આવી સ્થિતિમાં દરેક સેકન્ડ કીમતી હોય છે. તાત્કાલિક CPR આપવાથી જીવ બચી શકે છે.
કાર્ડિયાક અરેસ્ટનું જોખમ કોને વધુ છે? જે પરિવારમાં પહેલાં કોઈને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થયું હોય, તેમને. ઉપરાંત હૃદય રોગ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને ડાયાબિટીઝ ધરાવતા લોકોમાં પણ આ જોખમ વધારે હોય છે. ધુમ્રપાન અને વધુ દારૂ પીવાથી નસોમાં બ્લોકેજ થાય છે. સતત માનસિક તણાવ અને 6 કલાકથી ઓછી ઊંઘ પણ આ જોખમ વધારે છે.
સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે કાર્ડિયાક અરેસ્ટ માત્ર વૃદ્ધોને જ નહીં, પણ 30 થી 40 વર્ષના યુવાનો અને ફિટ દેખાતા લોકોને પણ થઈ શકે છે. તેથી સમયસર લક્ષણો ઓળખવા અને ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.