ઘણા લોકોને અચાનક હાથ કે પગ ધ્રૂજવા લાગે ત્યારે તેને નબળાઈ ગણી લેવામાં આવે છે. પરંતુ આ જરૂરી નથી કે દરેક ધ્રુજારી નબળાઈની જ નિશાની હોય. તેની પાછળ અનેક કારણો હોઈ શકે છે, જેમાંથી કેટલાંક ગંભીર પણ હોઈ શકે છે.
અમેરિકાની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થ (NIH) અનુસાર, તબીબી ભાષામાં આ ધ્રુજારીને 'ટ્રેમર' કહેવામાં આવે છે. આ એક ન્યુરોલોજિકલ સ્થિતિ છે, જેમાં શરીરના એક કે વધુ ભાગોમાં સતત કે ક્યારેક-ક્યારેક ધ્રુજારી આવે છે. આ સમસ્યા સૌથી વધુ હાથને અસર કરે છે, પણ પગ, માથું અને સ્વરકોર્ડ સહિતના ભાગોમાં પણ દેખાઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં આ ધ્રુજારી સતત રહે છે, તો કેટલાકમાં વચ્ચે વચ્ચે આવે છે.
ધ્રુજારી વખતે સામાન્ય રીતે હાથ અને પગ ધ્રૂજે છે, લખવામાં તકલીફ પડે છે અને હાથમાં કોઈ વસ્તુ પકડવી અઘરી બની જાય છે. આ સમસ્યા વૃદ્ધ લોકોમાં વધુ જોવા મળે છે, પણ યુવાનોમાં પણ તે થઈ શકે છે.
ધ્રુજારીનાં ઘણાં કારણો હોઈ શકે છે. અસ્થમા, કોર્ટિકોસ્ટેરોઈડ્સ અને કીમોથેરાપીની કેટલીક દવાઓ તથા માનસિક અથવા ન્યુરોલોજિકલ બીમારીની દવાઓ ધ્રુજારી લાવી શકે છે. વધુ પડતી ચા, કોફી કે કેફીનનું સેવન પણ ધ્રુજારીનું કારણ બની શકે છે. થાયરોઇડની સમસ્યા, લીવર કે કિડનીની ગંભીર નિષ્ફળતા અને ડાયાબિટીસમાં બ્લડ સુગરનું સ્તર ખૂબ વધી જવું કે ઘટી જવું પણ ધ્રુજારી લાવી શકે છે. ચિંતા, તાણ અને થાક પણ આ સ્થિતિ સાથે સંકળાયેલા હોઈ શકે છે.
લોકો ઘણીવાર આ સ્થિતિમાં મોટી ભૂલ કરે છે અને ઘરેલું ઉપચારથી જ સારવાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. એવું ન કરવું જોઈએ. ધ્રુજારીનું સાચું કારણ જાણવા અને યોગ્ય સારવાર માટે ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. કોઈ પણ ઉપચાર કરતાં પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લેવી આવશ્યક છે.