રોજ-રોજ એક જ પ્રકારનું શાક-રોટલી ખાઈને કંટાળી ગયા છો? જો કંઈક અલગ, પારંપરિક અને સ્વાદિષ્ટ ખાવાનું મન હોય, તો આજે રાજસ્થાન અને સૌરાષ્ટ્રની પ્રખ્યાત ‘ગુવાર ઢોકળી’ અજમાવો. આ અનોખી વાનગી એકવાર બનાવી લીધા પછી જે લોકોને ગવાર (ગુવાર) ભાવતું નથી તે પણ વારંવાર બનાવવાનું કહેશે.
દાળ ઢોકળી તો ઘણીવાર ખાધી હશે, પણ શું ક્યારેય ગુવાર ઢોકળી ટ્રાય કરી છે? આ વાનગી રાજસ્થાનના મારવાડ વિસ્તાર અને ગુજરાતના કાઠિયાવાડ-સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના પરંપરાગત વ્યંજનોમાં વધુ જોવા મળે છે. તેનો સ્વાદ એવો છે કે વારંવાર ખાવાનું મન થશે.
ઢોકળી માટેની સામગ્રી: 1/2 કપ ઘઉંનો લોટ, 1/2 કપ ચણાનો લોટ (બેસન), 1/4 ચમચી હળદર, 1/4 નાની ચમચી બેકિંગ પાવડર, 1/4 નાની ચમચી લાલ મરચું પાવડર, 1/4 નાની ચમચી જીરું, 1/4 નાની ચમચી અજમો.
શાક માટેની સામગ્રી: 200 ગ્રામ ગવારની ફળી, 2 ઝીણા સમારેલા લીલા મરચાં, 2-3 ચમચી ઝીણી સમારેલી તાજી લીલી કોથમીર, 1/4 નાની ચમચી કાળી રાઈ, 1/4 નાની ચમચી ગરમ મસાલો, 1/2 નાની ચમચી હળદર, 1 નાની ચમચી કાશ્મીરી લાલ મરચું, 1 ચમચી ધાણા પાઉડર, 1/2 ઇંચ છીણેલું આદું, 2 મધ્યમ કદના સમારેલા ટામેટા, 1 ચપટી હિંગ, 1 નાનો લીંબુ, 2 ચમચી તેલ, સ્વાદ અનુસાર મીઠું.
બનાવવાની રીત: સૌથી પહેલા લોટ તૈયાર કરો. એક વાસણમાં 1/2 કપ ઘઉંનો લોટ અને 1/2 કપ ચણાનો લોટ નાખો. તેમાં 1/4 ચમચી હળદર, 1/4 નાની ચમચી બેકિંગ પાવડર, 1/4 નાની ચમચી લાલ મરચું પાવડર, 1/4 નાની ચમચી જીરું અને 1/4 નાની ચમચી અજમો મિક્સ કરો. હવે થોડું પાણી નાખીને કઠણ લોટ બાંધો. તેને ઢાંકીને સેટ થવા રાખો.
ગુવાર ઢોકળીનું શાક બનાવવા માટે 200 ગ્રામ ગવારની ફળી સારી રીતે ધોઈને સૂકવી લો. પછી તેની બંને બાજુથી છેડા કાઢીને તમારા હિસાબે કાપી લો.
કઢાઈને ગેસ પર રાખો અને તેમાં 2 ચમચી તેલ નાખો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં 1 ચમચી જીરું, 1/4 નાની ચમચી કાળી રાઈ અને 1 ચપટી હિંગ નાખીને સાંતળો. તેમાં 1 ઇંચ છીણેલું આદું અને 2 મધ્યમ કદના સમારેલા ટામેટા નાખો. હવે 1/2 નાની ચમચી હળદર, 1 નાની ચમચી કાશ્મીરી લાલ મરચું, 1/4 નાની ચમચી ગરમ મસાલો અને 1 ચમચી ધાણા પાવડર નાખીને ધીમી આંચ પર 2-3 મિનિટ પકાવો.
મસાલો શેકાઈ જાય પછી તેમાં ગવારની ફળી, જરૂર મુજબ પાણી અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું મિક્સ કરો. આ મિશ્રણને ઓછામાં ઓછી 5-7 મિનિટ ધીમી આંચ પર પકાવો.
હવે ઢોકળી તૈયાર કરો. લોટમાંથી નાના-નાના લૂઆ બનાવીને ચપટા કરો અને તેને વાટકીના આકારમાં ગોઠવો. ધીમે-ધીમે બધી ઢોકળી ઉકળતા શાકમાં નાખો અને 2 મિનિટ પકાવો. છેવટે ઉપરથી લીંબુનો રસ અને કોથમીર નાખીને સર્વ કરો.