ગુજરાતમાં ડ્રગ્સ સામે 'ઝીરો ટોલરન્સ'ની નીતિ હોવા છતાં, 2022થી 2024 દરમિયાન નોંધાયેલા 1,649 NDPS કેસોમાંથી માત્ર 76 આરોપીઓ જ દોષિત ઠર્યા છે. કેન્દ્રીય ગૃહ વિભાગના આંકડા મુજબ, આ પરિણામ રાજ્યમાં ડ્રગ્સના ગુનાઓ સામેની કાર્યવાહી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાની અસરકારકતા પર સવાલો ઉભા કરે છે. ડ્રગ્સમુક્ત ગુજરાતના દાવા સામે પણ પ્રશ્નાર્થ સર્જાયો છે.
આંકડા મુજબ, વર્ષ 2022માં ગુજરાતમાં ડ્રગ્સ સંબંધિત 508 કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં માત્ર 8 આરોપીઓ દોષિત સાબિત થયા હતા. વર્ષ 2023માં કેસની સંખ્યા વધીને 561 થઈ હતી, જ્યારે 34 આરોપીઓ દોષિત ઠર્યા હતા. વર્ષ 2024માં 580 કેસ નોંધાયા હતા અને 34 આરોપીઓ દોષિત સાબિત થયા હતા. આ આંકડા રાજ્યમાં ડ્રગ્સના ગુનાઓ સામેની કાર્યવાહી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાની અસરકારકતા અંગે સવાલો ઊભા કરે છે. ડ્રગ્સના કેસોમાં આરોપીઓને દોષિત ઠેરવવામાં સફળતા મર્યાદિત રહેતાં પોલીસ તપાસ, પુરાવા એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા અને કોર્ટમાં રજૂ થતા કેસોની ગુણવત્તા અંગે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.
ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યને ડ્રગ્સમુક્ત બનાવવા અને યુવા પેઢીને નશાના દુષણથી બચાવવા માટે કડક કાર્યવાહી કરવાની વાત કરવામાં આવે છે. જોકે, નોંધાયેલા કેસોની વધતી સંખ્યા અને દોષિત ઠરેલા આરોપીઓના આંકડા વચ્ચેનો તફાવત આ દાવાઓની અસરકારકતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. ડ્રગ્સના કાળા કારોબારને નાથવા માટે માત્ર દરોડા અને ધરપકડ પૂરતાં નથી, પરંતુ આરોપીઓ સામે મજબૂત પુરાવા સાથે કેસ ચલાવીને તેમને કાયદા મુજબ સજા અપાવવી પણ એટલી જ મહત્ત્વની છે.
ગુજરાતમાં સાબરમતી જેલમાં બંધ ગેંગસ્ટર લોરેન્સ બિશ્નોઈના નામે ચાલતા હોવાનું કહેવાતા ગુનાહિત નેટવર્કને લઈને પણ સવાલો ઊઠતા રહ્યા છે. બિશ્નોઈ પર જેલમાં રહીને ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓનું સંચાલન કરાવવાના, ગોળીબાર અને હત્યાના કાવતરાં સાથે સંકળાયેલા હોવાના તેમજ વેપારીઓ પાસેથી ખંડણી વસૂલવાના આરોપો લાગ્યા છે. સાબરમતી જેલમાં રહીને ગુનાહિત નેટવર્ક કેવી રીતે કાર્યરત રહી શકે છે અને આવી પ્રવૃત્તિઓ રોકવા માટે જેલ તથા પોલીસ તંત્ર દ્વારા કેવાં પગલાં લેવાય છે, તે મુદ્દે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. ડ્રગ્સના કેસોમાં દોષસિદ્ધિના આંકડા અને જેલમાં રહીને ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ ચલાવવાના આરોપો વચ્ચે ગુજરાતમાં ડ્રગ્સ માફિયાઓ સામેની કાર્યવાહી, પોલીસ તપાસ અને જેલની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે સવાલો વધુ મહત્ત્વના બન્યા છે.