ગુજરાત તેના સમૃદ્ધ ઇતિહાસ અને વારસા માટે જાણીતું છે. રજવાડાના સમયમાં બંધાયેલા કિલ્લાઓ આજે પણ તેની ભવ્યતાની સાક્ષી પૂરે છે. આ કિલ્લાઓની મજબૂત દીવાલો, વિશાળ દરવાજા, બુર્જ અને કલાત્મક કોતરણી આપણને ભૂતકાળની યાદ અપાવે છે. જો તમને ઇતિહાસમાં રસ હોય અને નવી જગ્યાઓ ફરવાનો શોખ હોય, તો આ 10 કિલ્લાઓ તમારા પ્રવાસની યાદીમાં હોવા જોઈએ.
1. ઉપરકોટ કિલ્લો (જૂનાગઢ): લગભગ 2000 વર્ષ જૂનો ગણાતો આ કિલ્લો ગુજરાતના સૌથી પ્રાચીન સ્થળોમાંનો એક છે. કિલ્લા વિસ્તારમાં પ્રાચીન વાવ, ગુફાઓ, મસ્જિદ અને મોટી તોપો જોવા મળે છે. ઇતિહાસ પ્રેમીઓ માટે આ સ્થળ ખાસ છે.
2. ભુજિયા કિલ્લો (ભુજ, કચ્છ): ભુજ શહેરની સુરક્ષા માટે ભુજિયા ડુંગર પર બંધાયેલો આ કિલ્લો શહેરના ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલો છે. અહીંથી આખા ભુજ શહેરનો સુંદર નજારો દેખાય છે. શાંત વાતાવરણમાં ફરવા માટે આ સ્થળ ઉત્તમ છે.
3. લખપત કિલ્લો (કચ્છ): ભારત-પાકિસ્તાન સરહદ નજીક આવેલો આ કિલ્લો તેના પ્રાચીન કિલ્લેબંધીવાળા નગર માટે જાણીતો છે. જાડી પથ્થરની દીવાલો આજે પણ જૂના સમયની યાદ અપાવે છે. કિલ્લા આસપાસ જૂની ધાર્મિક જગ્યાઓ અને વસાહતોના અવશેષો જોવા મળે છે.
4. પાવાગઢ કિલ્લો (પંચમહાલ): પંચમહાલ જિલ્લામાં ઊંચી ટેકરી પર આવેલો આ કિલ્લો ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક દૃષ્ટિએ મહત્ત્વનો છે. ટેકરી પરનો રસ્તો અને કુદરતી સૌંદર્ય પ્રવાસને યાદગાર બનાવે છે. અહીંનો 'ચાંપાનેર-પાવાગઢ પુરાતત્ત્વીય પાર્ક' ઇતિહાસ જાણવા માંગતા લોકો માટે ખાસ છે.
5. ભદ્રનો કિલ્લો (અમદાવાદ): અમદાવાદના મધ્યમાં કોર્ટ રોડ પર આવેલો આ કિલ્લો 15મી સદીમાં અહેમદ શાહે બંધાવ્યો હતો. કિલ્લા પરિસરમાં ભદ્રકાળી માતાનું મંદિર અને મોટું ઐતિહાસિક બજાર પણ છે. આ કિલ્લો સવારે 8થી સાંજે 5 વાગ્યા સુધી ખુલ્લો રહે છે.
6. ઇડર કિલ્લો (સાબરકાંઠા): ટેકરીઓ અને ખડકો વચ્ચે વસેલો આ કિલ્લો જાણે છુપાયેલો ખજાનો છે. ભીડથી દૂર શાંતિથી જૂના ખંડેરો જોવાનો શોખ ધરાવતા લોકોને આ સ્થળ ગમશે. અહીંનાં કુદરતી દૃશ્યો મનમોહક છે.
7. ડભોઈ કિલ્લો (વડોદરા): વડોદરા પાસે આવેલો આ કિલ્લો તેની સ્થાપત્ય કલા અને કોતરણીવાળા દરવાજા માટે પ્રખ્યાત છે. કિલ્લાના ચાર મુખ્ય દરવાજા તેની ખાસિયત છે. દીવાલો પરની ઝીણી કોતરણી પ્રાચીન કલાનો પરિચય કરાવે છે. ફોટોગ્રાફી માટે આ સ્થળ ઉત્તમ છે.
8. સુરતનો કિલ્લો (સુરત): તાપી નદીના કિનારે આવેલો આ કિલ્લો મુઘલ કાળનો સાક્ષી છે. એક સમયે બહારના હુમલાઓથી શહેરને બચાવવા માટે તે મુખ્ય સુરક્ષા કવચ હતો. આજે પણ તે જૂના વૈભવની યાદ અપાવે છે.
9. રોહા કિલ્લો (કચ્છ): કચ્છના રણ વિસ્તારમાં આવેલો આ કિલ્લો દૂરથી જ ધ્યાન ખેંચે છે. જૂની ઇમારતો અને દીવાલોના અવશેષો ઇતિહાસના વિદ્યાર્થીઓ માટે રસપ્રદ છે. સૂર્યાસ્ત સમયે અહીંનો નજારો અદ્ભુત લાગે છે.
10. થાન ચોટીલા કિલ્લો (સુરેન્દ્રનગર): ચોટીલા ધામ પાસે આવેલો આ કિલ્લો ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક મહત્ત્વ ધરાવે છે. ટેકરી પરથી આસપાસનું કુદરતી સૌંદર્ય જોવા મળે છે. પગપાળા ચઢાણ કરીને પહોંચી શકાય તેવો આ કિલ્લો સાહસિકો માટે આકર્ષણ છે.
આ 10 કિલ્લાઓ ગુજરાતના ગૌરવશાળી ઇતિહાસને જીવંત રાખે છે. તમારા આગામી પ્રવાસમાં આમાંથી કોઈ એક કિલ્લાની મુલાકાત ચોક્કસ લેજો.