ગુજરાતમાં કેન્સરના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં રાજ્યમાં કેન્સરના કુલ 3.76 લાખ કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે 2.07 લાખ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. આમ, દરરોજ સરેરાશ 206 નવા કેસ નોંધાય છે અને 55 મૃત્યુ થાય છે. કેન્સરથી થતા મૃત્યુમાં ગુજરાત દેશમાં સાતમા સ્થાને છે.
દેશભરમાં એક વર્ષમાં કેન્સરના 15.69 લાખ કેસ નોંધાયા છે અને 8.68 લાખ લોકોના મોત થયા છે. આમ, દેશમાં દરરોજ સરેરાશ 2,379 વ્યક્તિ કેન્સરને કારણે જીવ ગુમાવે છે. સૌથી વધુ કેસ ઉત્તર પ્રદેશમાં 2.26 લાખ નોંધાયા છે.
ગુજરાતમાં પાંચ વર્ષમાં નોંધાયેલા કુલ કેસની સરખામણીએ મૃત્યુનો ગુણોત્તર આશરે 55 ટકા થાય છે. જોકે, આ સીધો મૃત્યુ દર નથી, કારણ કે એક જ સમયગાળામાં નોંધાયેલા કેસ અને મૃત્યુમાં એક જ દર્દીઓ હોય તે જરૂરી નથી. તેમ છતાં, કેન્સરનું વહેલું નિદાન, સમયસર સારવાર અને જનજાગૃતિની જરૂરિયાત આ આંકડા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે.
કેન્સર સામેની લડાઈમાં સમયસર નિદાન સૌથી મહત્ત્વનું પાસું છે. ઘણી વખત શરૂઆતના તબક્કામાં લક્ષણો સામાન્ય જણાતાં દર્દીઓ તબીબી તપાસ કરાવવામાં વિલંબ કરે છે. પરિણામે બીમારીનું નિદાન મોડા તબક્કે થાય છે અને સારવાર વધુ જટિલ બની શકે છે. તમાકુ, ગુટખા અને અન્ય તમાકુજન્ય પદાર્થોનું સેવન, જીવનશૈલી અને ખોરાકની અનિયમિતતા જેવાં પરિબળો કેન્સરના જોખમ સાથે સંકળાયેલાં છે.
રાજ્યમાં કેન્સર સામેની લડાઈને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે પ્રાથમિક તબક્કે તપાસની સુવિધાઓનો વ્યાપ વધારવો, લોકોમાં લક્ષણો અંગે જાગૃતિ લાવવી અને સરકારી આરોગ્યસેવાઓમાં સમયસર સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવી જરૂરી છે.