જીએસટી કાઉન્સિલની 57મી બેઠકમાં મહત્વના નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. હવે જીએસટી અધિકારીઓ કોઈની પણ ધરપકડ કરી શકશે નહીં. કાયદાકીય કાર્યવાહી માટેની મર્યાદા રૂ. 1 કરોડથી વધારીને રૂ. 5 કરોડ કરવામાં આવી છે. લઘુત્તમ સજાની જોગવાઈ દૂર કરવામાં આવી છે, જેથી સજા અને દંડ નક્કી કરવાની સત્તા અદાલતના વિવેક પર રહેશે. સામાન્ય દંડની મહત્તમ રકમ રૂ. 25,000થી ઘટાડીને રૂ. 10,000 કરવામાં આવી છે.
નાણાં મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, દરેક કેસમાં સજા દંડ, જેલવાસ કે બંનેમાંથી કંઈ પણ હોઈ શકે છે. આ નિર્ણયથી વેપારીઓમાં રાહતની લાગણી છે.
બે-સ્તરીય જીએસટી દર પ્રણાલીના અમલ પછીના એક વર્ષમાં કરપાત્ર પુરવઠો માસિક રૂ. 40.19 લાખ કરોડથી વધીને રૂ. 50.58 લાખ કરોડ થયો છે, જે 25.8 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. ગ્રાહકોને કરવામાં આવતા પુરવઠામાં પણ માસિક રૂ. 5.98 લાખ કરોડથી રૂ. 7.58 લાખ કરોડ સુધીનો વધારો થયો છે. કુલ ટેક્સ જવાબદારી 13.6 ટકા વધીને માસિક રૂ. 6.64 લાખ કરોડ થઈ છે. સ્થાનિક પુરવઠા પરનો અસરકારક ટેક્સ દર 14.55 ટકાથી ઘટીને 13.13 ટકા થયો છે.
ઓછા જોખમ ધરાવતા અરજદારો અને જેમની આઉટપુટ ટેક્સ જવાબદારી માસિક રૂ. 2.5 લાખથી વધુ નથી તેવા વ્યવસાયોને ત્રણ કામકાજના દિવસોમાં નોંધણી આપવાની પ્રણાલી ચાલુ રહેશે. હાલમાં 61 ટકા નોંધણીઓ સ્વચાલિત ચેનલ દ્વારા થાય છે. નોંધણીની વિગતોમાં ફેરફાર – જેમ કે વેપારી નામ, ડિરેક્ટર/ભાગીદારની માહિતી કે વ્યવસાયના વધારાના સ્થળનું સરનામું – પણ આપમેળે મંજૂર થશે.
સેવાઓની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવી જોગવાઈ દાખલ કરવામાં આવી છે. વિદેશી ગ્રાહકની માલિકીની વસ્તુઓ પર ભારતમાં કરવામાં આવતી પરીક્ષણ, સમારકામ, પ્રમાણપત્ર, સંશોધન કે પ્રક્રિયા જેવી સેવાઓને ‘નિકાસ સેવાઓ’ ગણવામાં આવશે, ભલે તે વસ્તુઓ દેશની બહાર ન મોકલવામાં આવે. વિદેશમાં આવેલી પોતાની શાખાઓ દ્વારા વિદેશી ગ્રાહકોને સેવા પૂરી પાડતી ભારતીય કંપનીઓ પણ નિકાસ-સંબંધિત લાભો મેળવવા પાત્ર બનશે.
નાના ઈ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ માટે વ્યવસાયિક કામગીરી સરળ બનાવવામાં આવશે. ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ દ્વારા અન્ય રાજ્યોમાં માલનું વેચાણ કરતા નાના વિક્રેતાઓની નોંધણી પ્રક્રિયા સરળ થશે. પ્લેટફોર્મની સંમતિથી, અન્ય રાજ્યમાં આવેલા વેરહાઉસ (ગોડાઉન)ને વિક્રેતાના મુખ્ય વ્યવસાયિક સ્થળ તરીકે નિયુક્ત કરી શકાશે. આનાથી નાના વિક્રેતાઓ દેશભરમાં સરળતાથી વ્યવસાય કરી શકશે અને મોટા વિક્રેતાઓ સાથે સ્પર્ધા કરી શકશે.
આ બેઠકમાં જીએસટી દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. હવે પછી દરોની સમીક્ષા વર્ષમાં એકવાર ખાસ નિર્ધારિત બેઠકમાં કરવામાં આવશે. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગયા વર્ષે અમલમાં મૂકાયેલા ફેરફારો પછી બાકી રહેલી પ્રક્રિયાગત વિસંગતતાઓ અને અસ્પષ્ટતાઓ દૂર કરવાનો હતો.