ઘર કે બાલ્કનીમાં છોડ ઉગાડવા એ ઘણા લોકોનો શોખ છે. છોડ ઘરની હવા તાજી રાખે છે અને જગ્યાનો દેખાવ પણ સુધારે છે. પરંતુ દરેક વખતે બીજ ખરીદવા કે નર્સરી સુધી જવું પડે એ જરૂરી નથી. જેડ પ્લાન્ટ (રસદાર પાનવાળો છોડ) નાના બજેટમાં ઘરે જ તૈયાર કરી શકાય છે — તેના માટે એક સ્વસ્થ પાંદડું પૂરતું છે.
જેડ પ્લાન્ટ પાંદડા દ્વારા ઉગાડી શકાય છે, પણ રીત સાચી હોવી જોઈએ. શરૂઆતમાં થોડી કાળજી લેવાય તો પછી વધારે મહેનત કરવાની જરૂર પડતી નથી.
પાંદડું કેવું પસંદ કરવું? છોડમાંથી એવું પાંદડું લો જે લીલું, જાડું અને તંદુરસ્ત હોય. પાંદડા પર સડવાના કે બીમારીના નિશાન ન હોવા જોઈએ. પાંદડું તોડતી વખતે એ ધ્યાન રાખો કે જ્યાં તે થડ સાથે જોડાયેલું હતું, એ ભાગ પણ સાથે નીકળે. શક્ય હોય તો નીચેના ભાગેથી પાંદડું લેવું સારું, કારણ કે ત્યાંથી મૂળ ફૂટવાની શક્યતા વધારે હોય છે.
કુંડું અને માટી: એવું કુંડું પસંદ કરો જેમાં પાણી નીકળવા માટે નીચે છિદ્ર (ડ્રેનેજ હોલ) હોય. છિદ્ર બંધ હોય તો એ કુંડામાં છોડ ન લગાવો, નહીં તો માટીમાં પાણી ભરાઈ જશે અને મૂળ સડી શકે છે. માટીમાં છાણિયું ખાતર ભેળવો. સામાન્ય માટી કરતાં નર્સરીમાંથી મળતી તૈયાર મિશ્રિત માટી વાપરવી વધુ સારી રહે છે, કારણ કે તેમાં છોડને જરૂરી પોષણ મળે છે.
કેવી રીતે લગાવવું? કુંડામાં માટી ભરો અને પાંદડાનો જે ભાગ થડ સાથે જોડાયેલો હતો એ લગભગ બે ઇંચ જેટલો માટીમાં દબાવો. પછી થોડું પાણી આપો. જેડ પ્લાન્ટને વધારે પાણીની જરૂર પડતી નથી, તેથી પાણી આપતી વખતે સંયમ રાખવો જરૂરી છે. માટી સૂકી લાગે ત્યારે જ પાણી આપો.
કાળજી કેવી રાખવી? છોડને પૂરતો સૂર્યપ્રકાશ મળે એવી જગ્યાએ કુંડું રાખો. લગભગ એક મહિનામાં પાંદડામાંથી નવો વિકાસ દેખાવા લાગે છે. જો એક મહિના પછી પણ કોઈ ફેરફાર ન દેખાય તો પાંદડું બગડ્યું હશે એમ માનીને બીજું તંદુરસ્ત પાંદડું લગાવી શકાય.
નોંધ: આ માહિતી સામાન્ય જાણકારી પર આધારિત છે. છોડની વૃદ્ધિ હવામાન, માટી અને કાળજી પર આધાર રાખે છે.