ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB)એ ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા અને પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામે નવું અભિયાન શરૂ કર્યું છે. 'સેવા મેરા યોગદાન-2026' નામના આ અભિયાન હેઠળ, વાપી ઔદ્યોગિક વિસ્તારની 160થી વધુ કંપનીઓને 5 ક્લસ્ટરમાં વહેંચવામાં આવી છે. હવે આ કંપનીઓએ તેમના ગેટની બહાર 100 મીટરના વિસ્તારમાં પણ નિયમિત સફાઈ રાખવી પડશે.
GPCBની વડી કચેરીએ 11 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ તમામ પ્રાદેશિક કચેરીઓને પરિપત્ર બહાર પાડીને આ આદેશનો અમલ કરવા સૂચના આપી છે. અત્યાર સુધી કંપનીઓ પોતાની હદની બહારની ગંદકી માટે જવાબદારી ટાળતી હતી, પરંતુ હવે ગેટની બહારનો 100 મીટરનો વિસ્તાર પણ તેમની જવાબદારી ગણાશે. સફાઈ કામગીરીનો દૈનિક રિપોર્ટ તૈયાર કરીને તેનું સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે.
જો મોનિટરિંગ દરમિયાન કોઈ કંપનીના ગેટ બહાર નિર્ધારિત વિસ્તારમાં કચરો, પ્લાસ્ટિક કે ગંદકી જોવા મળશે, તો તે એકમ સામે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. વારંવાર નિયમોનો ભંગ કરનારા એકમો સામે કડક પગલાં લેવાઈ શકે છે.
આ અભિયાન અંતર્ગત એકત્ર થયેલા કચરાનું યોગ્ય વર્ગીકરણ, સંગ્રહ અને પર્યાવરણીય નિયમો મુજબ નિકાલ કરવામાં આવશે. પ્રતિબંધિત સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકના વપરાશને રોકવા માટે કાપડની થેલીઓનું વિતરણ કરાશે. વાપી GIDCમાં કંપનીઓના મુખ્ય ગેટ પર જાગૃતિના પોસ્ટર-બેનર લગાવવામાં આવ્યા છે, અને શાળા-કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓ પાસે પ્લાસ્ટિકમુક્તિની પ્રતિજ્ઞા લેવડાવવામાં આવી છે.
જોકે, આ પહેલ કેટલી અસરકારક બનશે તે અંગે પ્રશ્નો પણ ઉભા થાય છે. જો આ અભિયાન માત્ર ફોટોગ્રાફી કે એક દિવસની સફાઈ પૂરતું સીમિત રહેશે, તો તેનો હેતુ સિદ્ધ નહીં થાય. 100 મીટરના વિસ્તારમાં કાયમી સ્વચ્છતા જળવાય તો જ આ ઝુંબેશ સફળ ગણાશે. હવે કંપનીઓ અને ઔદ્યોગિક સંગઠનો કેટલી જવાબદારીપૂર્વક સહભાગી બને છે તેના પર સૌની નજર છે.