સત્ય. સાહસ. સંકલ્પ.

ગોવર્ધન પૂજા 10 નવેમ્બરે: શુભ મુહૂર્ત, પૂજા વિધિ અને 21 કિમી પરિક્રમાનું મહત્ત્વ

ગોવર્ધન પૂજા 10 નવેમ્બરે: શુભ મુહૂર્ત, પૂજા વિધિ અને 21 કિમી પરિક્રમાનું મહત્ત્વ

10 નવેમ્બર, 2026ના રોજ દેશભરમાં ગોવર્ધન પૂજાનો તહેવાર ઉજવાશે. આ પર્વ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની તે લીલાને સમર્પિત છે, જ્યારે તેમણે ગોવર્ધન પર્વતને પોતાની ટચલી આંગળી પર ઉપાડીને વ્રજવાસીઓ અને તેમના પશુધનને ઇન્દ્રના પ્રકોપથી બચાવ્યા હતા. ત્યારથી ગોવર્ધન પર્વતને ભગવાન કૃષ્ણના સ્વરૂપ તરીકે પૂજવાની પરંપરા ચાલી આવે છે.

ગોવર્ધન પૂજા કાર્તિક શુક્લ પ્રતિપદા તિથિએ કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે આ તિથિ 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:31 વાગ્યાથી લઈને 10 નવેમ્બરે બપોરે 2 વાગ્યા સુધી રહેશે. ઉદય તિથિના આધારે ગોવર્ધન પૂજા 10 નવેમ્બર, મંગળવારના રોજ કરવામાં આવશે.

પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત સવારે 6:40 થી 8:50 સુધીનું છે. આ ઉપરાંત, સવારે 11:43 થી બપોરે 12:26 સુધી અભિજીત મુહૂર્ત રહેશે. જે ભક્તો સાંજે પૂજા કરવા માગતા હોય તેમના માટે સાંજે 5:30 થી 5:56 સુધી ગોધૂલી મુહૂર્ત છે.

ગોવર્ધન પર્વતની પરિક્રમા અંગે શ્રદ્ધાળુઓમાં ઊંડી આસ્થા છે. આ પરિક્રમા લગભગ 7 કોસ એટલે કે આશરે 21 કિલોમીટર લાંબી માનવામાં આવે છે. દેશ-વિદેશમાંથી શ્રદ્ધાળુઓ ગિરિરાજ મહારાજના દર્શન અને પરિક્રમા માટે આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, દ્વાપર યુગમાં જ્યારે પ્રથમ વખત ગોવર્ધન પૂજા થઈ હતી ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતે પરિક્રમા કરી હતી. યદુવંશના ગુરુ મહામુનિ ગર્ગની સંહિતામાં પણ ગોવર્ધન પરિક્રમાના ધાર્મિક મહત્ત્વનો ઉલ્લેખ મળે છે. માન્યતા છે કે ગિરિરાજ મહારાજની પરિક્રમા કરવાથી મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે અને તેમના દર્શનથી મોક્ષનો માર્ગ પ્રશસ્ત થાય છે.

ગોવર્ધન પૂજાની વિધિ સરળ છે. સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરો. ત્યારબાદ ઘરના આંગણામાં ગાયના છાણથી ગોવર્ધન પર્વતની આકૃતિ બનાવો. પરંપરા મુજબ પર્વતનું મુખ પશ્ચિમ દિશામાં રાખવામાં આવે છે. તેને રંગબેરંગી ફૂલોથી શણગારો. આકૃતિની વચ્ચે અથવા પાસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પ્રતિમા સ્થાપિત કરો. ગોવર્ધનની નાભિના સ્થાન પર માટીનો દીવો રાખો. વિધિવત્ પૂજા કરો, દીવો પ્રગટાવો અને ફળ, ફૂલ તથા મીઠાઈ અર્પણ કરો. ભગવાનને કઢી, અન્નકૂટ અને ભાતનો ભોગ ધરાવો.