ગૂગલ ડીપમાઇન્ડના ભૂતપૂર્વ વૈજ્ઞાનિક બિલાલ ચુગતાઈએ ચેતવણી આપી છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સમગ્ર માનવજાતિનો નાશ કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આ ખતરાને રોકવા માટે બહુ ઓછો સમય બાકી છે. રાજીનામું આપ્યા બાદ તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર આ ચેતવણી આપી છે.
આ પહેલા એન્થ્રોપિકના સંશોધક જેકબ કોક્સને પણ રાજીનામું આપ્યું હતું. તેમણે X પર કહ્યું હતું કે AI બનાવનારા ડેવલપર્સ પોતે માને છે કે 2030 સુધીમાં આ ટેકનોલોજી મનુષ્યો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
બિલાલ ચુગતાઈ ગૂગલ ડીપમાઇન્ડમાં તે ટીમનો ભાગ હતા, જેનું કામ AI માણસોના ફાયદા માટે જ કામ કરે અને નુકસાન ન પહોંચાડે તે સુનિશ્ચિત કરવાનું હતું. તેમણે કહ્યું, "ગૂગલમાં કામ કરતી વખતે મેં AI ને બનતા અને બદલાતા ખૂબ નજીકથી જોયું છે. આ ટેકનોલોજી જે દિશામાં જઈ રહી છે તે ભયાવહ છે. AI માનવ જાતિનો નાશ કરી શકે છે અને આ ખતરાને ટાળવા માટે બહુ ઓછો સમય છે."
બિલાલ માને છે કે કંપનીઓ ટૂંક સમયમાં જ માણસો કરતાં પણ વધુ બુદ્ધિશાળી AI બનાવશે. એક સમય એવો આવશે જ્યારે માણસોનો તેમના પરથી સંપૂર્ણ નિયંત્રણ સમાપ્ત થઈ જશે.
AI થી મનુષ્યોને બે મોટા ખતરા છે. પ્રથમ, નિયંત્રણ ગુમાવવાનો ડર: અત્યાર સુધી મશીનો આપણે આપેલા આદેશ મુજબ કામ કરે છે. પરંતુ આવનારા સમયમાં એવી મશીનો બનશે જે માણસના મગજ કરતાં પણ વધુ ચાલાક અને સમજદાર હશે. તેને AGI કહેવાય છે. જ્યારે મશીન માણસો કરતાં વધુ બુદ્ધિશાળી બનશે, ત્યારે તે આપણા આદેશો માનવાનું બંધ કરી શકે છે. બીજું, સ્વાયત્ત હથિયારો: એવા ડિજિટલ હથિયારો કે ડ્રોન હશે જેને ચલાવવા માટે કોઈ માણસની જરૂર નહીં પડે. આ મશીનો પોતે જ નક્કી કરશે કે કોના પર હુમલો કરવો કે મારવો.
AI ના બદલાવની ગતિ પર બિલાલે કહ્યું કે 2022 માં જ્યારે તેમણે કામ શરૂ કર્યું હતું, ત્યારે AI સિસ્ટમ્સ ખૂબ જ સામાન્ય હતી. પરંતુ છેલ્લા 4 વર્ષમાં જ વાતાવરણ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે. તાજેતરમાં AI બનાવતી કંપની ઓપનએઆઈએ દાવો કર્યો કે તેમની AI સિસ્ટમે ગણિતની 90 વર્ષ જૂની એક ખૂબ જ મુશ્કેલ સમસ્યા (નેવિયર-સ્ટોક્સ પ્રોબ્લેમ) ઉકેલી લીધી છે. જ્યારે, બીજો ભયાવહ કિસ્સો ત્યારે સામે આવ્યો જ્યારે કોઈ માણસના કહ્યા વિના, ઓપનએઆઈના જ લગભગ 700 AI એજન્ટોએ 'હગિંગ ફેસ' નામની કંપનીની સિસ્ટમને હેક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
બિલાલનું કહેવું છે કે AI ને સુરક્ષિત રીતે વિકસાવવું હજુ પણ શક્ય છે, પરંતુ આ માટે તમામ કંપનીઓએ પરસ્પર તાલમેલ સાધવો પડશે. તેમણે કહ્યું, "કંપનીઓ વચ્ચે ચાલી રહેલી આ પાગલપન ભરી રેસને રોકવી પડશે. આપણે AI ના વિકાસની ગતિને તે સ્તર પર લાવવી પડશે જેને આપણો સમાજ સંભાળી શકે, જેથી કોઈપણ મોટા ખતરા પહેલા જ તેનો ઉકેલ શોધી શકાય."
એન્થ્રોપિકના CEO ડારિયો અમોદેઈએ પણ એક લેખમાં AI બનાવવાની ગતિ થોડી ધીમી કરવાની સલાહ આપી છે. તેમનું કહેવું છે કે આનાથી AI સાથે સંકળાયેલા જોખમોને સમજવા અને તેનો સામનો કરવાનો સમય મળી જશે. ઓપનએઆઈના CEO સેમ ઓલ્ટમેન અને ઇલોન મસ્કે પણ આ વાતનું સમર્થન કર્યું છે.
એક તરફ જ્યાં વૈજ્ઞાનિકો અને AI કંપનીઓના વડાઓ નિયમો અને કડકાઈની માગ કરી રહ્યા છે, ત્યાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વલણ અલગ છે. ટ્રમ્પે AI પર કડક નિયમોના વિચારને ફગાવી દીધો છે. તેમનો તર્ક છે કે જો અમેરિકી કંપનીઓ પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે તો ચીન આ રેસમાં આગળ નીકળી જશે. ટ્રમ્પે કહ્યું, "જે AIની રેસ જીતશે, તે જ દુનિયા પર રાજ કરશે."