ગૂગલની મૂળ કંપની અલ્ફાબેટના શેરોમાં બુધવારે 13%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. કંપની 2004માં જાહેર થયા પછી એક જ દિવસમાં આ સૌથી મોટો ઘટાડો છે. આ વેચવાલીને કારણે કંપનીની બજાર કિંમત 500 બિલિયન ડૉલર એટલે કે આશરે ₹48 લાખ કરોડ ઘટી ગઈ છે.
અલ્ફાબેટે બુધવારે રાત્રે તેના ત્રિમાસિક પરિણામો જાહેર કર્યા. કંપનીનો મુક્ત રોકડ પ્રવાહ (ફ્રી કેશ ફ્લો) ઓછો થઈને -9.07 બિલિયન ડૉલર થઈ ગયો છે, જ્યારે નિષ્ણાતોને 2.7 બિલિયન ડૉલરના હકારાત્મક પ્રવાહની અપેક્ષા હતી. કંપનીએ આખા વર્ષના મૂડી ખર્ચ (કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર)નું માર્ગદર્શન 195 બિલિયન ડૉલરથી 205 બિલિયન ડૉલર એટલે કે આશરે ₹18થી ₹19 લાખ કરોડની વચ્ચે જાળવી રાખ્યું છે.
આનો અર્થ એ છે કે ગૂગલ AI સ્પર્ધામાં આગળ રહેવા માટે ડેટા સેન્ટર, સર્વર અને ચિપ્સની ખરીદી પર મોટી રકમ ખર્ચી રહ્યું છે. પરિણામે, તેની આવકની સરખામણીમાં ખર્ચ એટલો વધી ગયો કે તેનો મુક્ત રોકડ પ્રવાહ -₹76,000 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો, જ્યારે બજારને નફાની અપેક્ષા હતી. એટલે કે કંપની AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભારે રોકાણ કરી રહી છે, પણ તેમાંથી હજી પૂરતી આવક થઈ રહી નથી. આથી ચિંતિત રોકાણકારોએ શેર વેચી દીધા.
ગૂગલની કમાણીનો સૌથી મોટો સ્રોત સર્ચ જાહેરાત છે. સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકમાં તેમાં 12%નો વધારો થઈને 63.35 બિલિયન ડૉલર એટલે કે આશરે ₹6 લાખ કરોડ થયો, પરંતુ તે નિષ્ણાતોના અંદાજ કરતાં ઓછો રહ્યો. અલ્ફાબેટના ચીફ બિઝનેસ ઓફિસર ફિલિપ શિન્ડલરે જણાવ્યું કે AI મોડમાં ઓછા મોનેટાઇઝેશનને કારણે સર્ચ બિઝનેસ પર અસર પડી છે.
ઓપનએઆઈના ChatGPT અને એન્થ્રોપિકના Claude જેવા AI ચેટબોટ્સના આગમનથી ગૂગલના વર્ચસ્વને પડકાર મળી રહ્યો છે. યુઝર્સ હવે ગૂગલની બહાર પણ સર્ચ ક્વેરી કરી રહ્યા છે.
આ પડકારો છતાં બજાર નિષ્ણાતો ગૂગલના ભવિષ્યને લઈને આશાવાદી છે. રોઝનબ્લેટ સિક્યોરિટીઝના એનાલિસ્ટ સ્કોટ ડેવિટનું કહેવું છે કે આ કોઈ કાયમી બદલાવ નથી. તેમણે કહ્યું કે અલ્ફાબેટ પાસે 400 કરોડ યુઝર્સનો આધાર છે. જ્યારે AIમાં જાહેરાતો અને કમાણીનું મોડેલ સ્થિર થઈ જશે, ત્યારે આ જ યુઝર્સ AI ગ્રાહકો બની જશે, જે કંપનીને મજબૂત બનાવશે.
બીજી તરફ, ટેક કંપની માઇક્રોસોફ્ટનો શેર લગભગ સ્થિર ટ્રેડ થયો હતો. ત્રિમાસિક ગાળામાં માઇક્રોસોફ્ટનો મૂડી ખર્ચ અને ફાઇનાન્સ લીઝ 30% વધીને 45.2 બિલિયન ડૉલર થયો, જે નિષ્ણાતોના 50.67 બિલિયન ડૉલરના અંદાજ કરતાં ઓછો હતો. કંપનીનો મુક્ત રોકડ પ્રવાહ 27% ઘટીને 18.63 બિલિયન ડૉલર થયો, પરંતુ તે અલ્ફાબેટની જેમ નકારાત્મકમાં ગયો નથી. બજાર વિશ્લેષકો કહે છે કે માઇક્રોસોફ્ટ પોતાનું AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વધુ સાવચેતીપૂર્વક તૈયાર કરી રહી છે, જેના કારણે રોકાણકારોને ઓછા આંચકા લાગી રહ્યા છે.