દિવાળી નજીક આવી રહી છે અને મુહૂર્ત ટ્રેડિંગમાં ઘણા રોકાણકારો સોના-ચાંદીમાં પૈસા લગાવવાનું વિચારી રહ્યા છે. જો તમે પણ આ વિચારમાં છો, તો Gold ETF અને Silver ETF તમારા માટે સારો વિકલ્પ બની શકે છે. ખાસ કરીને નાના રોકાણકારો માટે, જેઓ સોના-ચાંદીની વધતી કિંમતોને કારણે ફિઝિકલ ગોલ્ડ કે સિલ્વર ખરીદી શકતા નથી, ETF દ્વારા ઓછી રકમમાં રોકાણ કરી શકાય છે.
એક રિપોર્ટ મુજબ, સંવત 2083માં સોનાની કિંમતમાં 26% સુધી અને ચાંદીની કિંમતમાં 62% સુધીનો ઉછાળો આવવાનું અનુમાન છે. હાલમાં સોનાનો ભાવ લગભગ રૂ. 1,42,500 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે, જે આગામી દિવાળી સુધીમાં રૂ. 1,80,000 થઈ શકે છે. ચાંદીનો ભાવ હાલમાં રૂ. 1,85,000 પ્રતિ કિલો છે, જે દિવાળી 2027 સુધીમાં રૂ. 3,00,000 પ્રતિ કિલો થઈ શકે છે. જોકે, આ માત્ર અનુમાન છે, પાકા વળતરની કોઈ ગેરંટી નથી. બજારની સ્થિતિ પ્રમાણે કિંમતો બદલાઈ શકે છે.
Gold ETF અને Silver ETF દ્વારા રોકાણકારો ફિઝિકલ સોનું કે ચાંદી ખરીદ્યા વગર તેની કિંમતોમાં થતા ફેરફારનો લાભ લઈ શકે છે. આ ETFની યુનિટ BSE અને NSE પર ખરીદ-વેચ કરી શકાય છે. તેના માટે ડીમેટ એકાઉન્ટ હોવું જરૂરી છે. રોકાણકારો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા પણ Gold ETF અથવા Silver ETFના ફંડ ઓફ ફંડ્સ (FoF)માં રોકાણ કરી શકે છે.
સોના અને ચાંદી વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તેમના ઉપયોગ અને કિંમતોમાં થતા ઉતાર-ચઢાવનો છે. સોનાને મુખ્યત્વે રોકાણનો વિકલ્પ ગણવામાં આવે છે. વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો પણ કટોકટીની સ્થિતિ માટે સોનું ખરીદે છે. ચાંદીનો ઉપયોગ રોકાણ ઉપરાંત ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતોમાં પણ થાય છે. તેથી ઔદ્યોગિક માંગ અને અન્ય પરિબળો ચાંદીની કિંમતોને અસર કરે છે, જેના કારણે તેમાં સોનાની સરખામણીમાં વધુ ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળે છે.
ઓછું જોખમ લેનારા રોકાણકારો માટે Gold ETF સારો વિકલ્પ હોઈ શકે છે. જ્યારે વધુ જોખમ લઈ શકે તેવા અને વધુ વળતરની શોધમાં હોય તેવા રોકાણકારો Silver ETF પર વિચાર કરી શકે છે. પરંતુ માત્ર વધુ વળતરના અનુમાનને આધારે નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. રોકાણકારે પોતાની જોખમ લેવાની ક્ષમતા, ETFનું ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અને પ્રીમિયમને સમજવું જરૂરી છે. જો કોઈ ETF વધુ પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ થતું હોય, તો તેમાં રોકાણ ટાળવું સારું. કિંમતી ધાતુઓના ભાવ ઘટે ત્યારે વધુ પ્રીમિયમવાળા ETFમાં ઘટાડાનું જોખમ વધારે હોય છે. ETFના પ્રીમિયમની સરખામણી કરવા માટે તેની કેટેગરીના વળતર સાથે તુલના કરી શકાય. જો પ્લાનનું વળતર કેટેગરી કરતા ઓછું હોય, તો પ્રીમિયમની સ્થિતિ સારી હોઈ શકે. ઉપરાંત, ETFના ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર પણ નજર રાખવી જોઈએ.
આમ, મુહૂર્ત ટ્રેડિંગમાં રોકાણ કરતા પહેલા પોતાના જોખમ અને વળતરની સમજ મુજબ Gold ETF કે Silver ETF પસંદ કરવું યોગ્ય રહેશે.