સોના-ચાંદીના ભાવમાં આજે 1 ઑક્ટોબરે તેજી જોવા મળી છે. ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA)ના જણાવ્યા મુજબ, 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનું 799 રૂપિયા વધીને 1.49 લાખ રૂપિયા થઈ ગયું છે. આ પહેલાં 30 સપ્ટેમ્બરે તેનો ભાવ 1.48 લાખ રૂપિયા હતો.
બીજી તરફ, એક કિલો ચાંદી 1519 રૂપિયા વધીને 2.22 લાખ રૂપિયા પર પહોંચી છે. બુધવારે તે 2.22 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતી.
દેશના જુદા જુદા શહેરોમાં સોનાના ભાવ અલગ-અલગ કેમ હોય છે? તેના ચાર મુખ્ય કારણો છે:
1. ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને સુરક્ષા: એક શહેરથી બીજા શહેરમાં સોનું લઈ જવામાં ઈંધણ અને સુરક્ષાનો ખર્ચ થાય છે, જેથી અંતર વધે તેમ ભાવ વધે છે.
2. ખરીદીનું પ્રમાણ: દક્ષિણ ભારતમાં સોનાનો વપરાશ વધુ (લગભગ 40%) હોવાથી જ્વેલર્સ મોટી ખરીદી કરે છે, પણ ડિસ્કાઉન્ટનો લાભ મર્યાદિત રહે છે.
3. લોકલ જ્વેલરી એસોસિએશન: રાજ્ય અને શહેરના જ્વેલરી એસોસિએશન સ્થાનિક માંગ-પુરવઠાના આધારે દર નક્કી કરે છે.
4. જૂનો સ્ટોક અને ખરીદી કિંમત: જ્વેલર્સે જે ભાવે ખરીદી કરી હોય તેના આધારે તેઓ ગ્રાહકોને કેટલી કિંમતે વેચશે તે નક્કી થાય છે.
આ વર્ષે સોનું ₹15,488 મોંઘું અને ચાંદી ₹8,466 સસ્તી થઈ છે. 31 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ 10 ગ્રામ સોનું 1.33 લાખ રૂપિયા હતું, જે હવે 1.49 લાખ રૂપિયા થયું છે. જ્યારે 31 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ ચાંદી 2.30 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતી, જે ઘટીને 2.22 લાખ રૂપિયા થઈ છે. આ દરમિયાન 29 જાન્યુઆરીએ સોનું 1.76 લાખ રૂપિયા અને ચાંદી 3.86 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચી હતી, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી ઊંચો ભાવ હતો.
જ્વેલર્સ પાસેથી સોનું ખરીદતી વખતે બે બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
• સર્ટિફાઇડ સોનું જ ખરીદો: હંમેશા બ્યુરો ઑફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS)નું હૉલમાર્ક ધરાવતું સોનું ખરીદો. હૉલમાર્ક નંબર અલ્ફાન્યૂમેરિક હોય છે, જેમ કે AZ4524. તેનાથી ખબર પડે છે કે સોનું કેટલા કેરેટનું છે.
• કિંમત ક્રૉસ-ચેક કરો: સોનાનું સાચું વજન અને ખરીદીના દિવસની કિંમત ઘણા સ્રોતો (જેમ કે IBJAની વેબસાઇટ) પરથી ચકાસો. 24 કેરેટ, 22 કેરેટ અને 18 કેરેટ મુજબ ભાવ અલગ-અલગ હોય છે.
અસલી ચાંદી ઓળખવાની ચાર રીતો:
1. મેગ્નેટ ટેસ્ટ: અસલી ચાંદી ચુંબકથી ચોંટતી નથી. જો ચોંટે તો નકલી.
2. બરફ ટેસ્ટ: ચાંદી પર બરફ મૂકો, અસલી ચાંદી પર બરફ ઝડપથી પીગળે છે.
3. સ્મેલ ટેસ્ટ: અસલી ચાંદીમાં ગંધ હોતી નથી, નકલીમાં તાંબા જેવી ગંધ આવે છે.
4. કાપડ ટેસ્ટ: ચાંદીને સફેદ કપડાથી ઘસો, જો કાળો ડાઘ પડે તો તે અસલી છે.