નવેમ્બરના પ્રથમ અઠવાડિયામાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં સામાન્ય વધારો જોવા મળ્યો છે. ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA)ના આંકડા અનુસાર, 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,398 વધીને ₹1.41 લાખ થયો છે. ચાંદીની કિંમત ₹1,524 વધીને ₹1.83 લાખ પ્રતિ કિલો થઈ છે.
ગયા અઠવાડિયાના છેલ્લા કારોબારી દિવસે, 30 ઑક્ટોબરે, સોનું ₹1.40 લાખ અને ચાંદી ₹1.81 લાખ પ્રતિ કિલો હતાં. એટલે કે એક અઠવાડિયામાં ભાવમાં માત્ર સામાન્ય વધારો થયો છે.
અલગ-અલગ શહેરોમાં ભાવ અલગ કેમ?
એક જ દિવસે પણ જુદાં જુદાં શહેરોમાં સોનાના ભાવમાં ફરક હોય છે. તેના મુખ્ય ચાર કારણો છે:
• વાહનવ્યવહાર અને સુરક્ષા ખર્ચ: સોનું એક શહેરથી બીજા શહેરમાં લઈ જવામાં ઈંધણ અને સુરક્ષાનો ખર્ચ જોડાય છે. અંતર વધે તેમ ભાવ પણ વધે છે.
• ખરીદીનો જથ્થો: દક્ષિણ ભારતમાં સોનાનો વપરાશ લગભગ 40% છે, તેથી ત્યાંના જ્વેલર્સ મોટી ખરીદી કરે છે, પણ ગ્રાહકને મળતું ડિસ્કાઉન્ટ મર્યાદિત રહે છે.
• સ્થાનિક જ્વેલરી એસોસિએશન: રાજ્ય અને શહેરના જ્વેલરી એસોસિએશન સ્થાનિક માંગ અને પુરવઠાના આધારે દર નક્કી કરે છે.
• જૂનો સ્ટોક અને ખરીદ કિંમત: જ્વેલરે જે ભાવે સોનું ખરીદ્યું હોય તેના આધારે તે ગ્રાહકને કેટલા ભાવે વેચશે તે નક્કી થાય છે.
આ વર્ષે ભાવમાં મોટો ઉતાર-ચઢાવ
2025ના અંતે ચાંદીનો ભાવ ₹2.30 લાખ પ્રતિ કિલો હતો, જે 29 જાન્યુઆરીએ વધીને ₹3.86 લાખની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ તે ₹2 લાખ સુધી ઘટ્યો છે. એ જ રીતે સોનું 31 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ ₹1.33 લાખ હતું, જે 29 જાન્યુઆરીએ ₹1.76 લાખની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યું હતું અને ત્યારથી ₹35,000 ઘટ્યું છે.
સોનું ખરીદતી વખતે બે બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
• ફક્ત સર્ટિફાઇડ સોનું ખરીદો: હંમેશાં ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS)ના હોલમાર્ક સાથેનું સોનું ખરીદો. હોલમાર્ક નંબર AZ4524 જેવો અક્ષર અને આંકડાનો હોઈ શકે છે. તેનાથી સોનું કેટલા કેરેટનું છે તે ખબર પડે છે.
• કિંમતની ચકાસણી કરો: સોનાનું વજન અને ખરીદીના દિવસનો ભાવ અલગ-અલગ સ્રોત (જેમ કે IBJAની વેબસાઇટ) પરથી ચકાસો. 24, 22 અને 18 કેરેટના ભાવ જુદા જુદા હોય છે.
અસલી ચાંદી ઓળખવાની ચાર રીતો
• ચુંબકની કસોટી: અસલી ચાંદી ચુંબકને ચોંટતી નથી. જો ચોંટે તો તે નકલી છે.
• બરફની કસોટી: ચાંદી પર બરફ મૂકો. અસલી ચાંદી પર બરફ ઝડપથી પીગળે છે.
• ગંધની કસોટી: અસલી ચાંદીમાં ગંધ હોતી નથી, જ્યારે નકલી ચાંદીમાં તાંબા જેવી ગંધ આવે છે.
• કાપડની કસોટી: ચાંદીને સફેદ કાપડથી ઘસો. જો કાપડ પર કાળો ડાઘ પડે તો તે અસલી છે.