લગ્નપ્રસંગ માટે સોનું-ચાંદી ખરીદવાનું વિચારી રહેલા લોકો માટે આ સારા સમાચાર છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં સોનું ૬,૫૩૬ રૂપિયા અને ચાંદી ૮,૫૦૦ રૂપિયા સસ્તાં થઈ છે.
ઇન્ડિયન બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિયેશન (IBJA)ના જણાવ્યા મુજબ, ૧૦ ગ્રામ ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૮૦૮ રૂપિયા ઘટીને ૧.૩૬ લાખ રૂપિયા થયો છે. ગઈકાલે તે ૧.૩૮ લાખ રૂપિયા હતો.
એક કિલો ચાંદીનો ભાવ ૩,૫૪૦ રૂપિયા ઘટીને ૧.૭૭ લાખ રૂપિયા થયો છે. ગુરુવારે તે ૧.૮૧ લાખ રૂપિયા હતો.
૧૦ નવેમ્બરે સોનું ૧.૪૨ લાખ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ અને ચાંદી ૧.૮૬ લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતાં. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડૉલર મજબૂત થવાથી અને મોટા રોકાણકારોએ ઊંચા ભાવે વેચવાલી કરવાથી ભાવ ઘટી રહ્યા છે.
દરેક શહેરમાં ભાવ અલગ કેમ?
એક શહેરથી બીજા શહેરમાં સોનું લઈ જવામાં ઈંધણ અને સુરક્ષાનો ખર્ચ થાય છે. અંતર વધે તેમ ભાવ પણ વધે છે. દક્ષિણ ભારતમાં સોનાનો વપરાશ વધુ (લગભગ ૪૦ ટકા) હોવાથી ત્યાંના જ્વેલર્સ મોટી ખરીદી કરે છે, પણ ગ્રાહકને મળતું ડિસ્કાઉન્ટ મર્યાદિત રહે છે. રાજ્ય અને શહેરના જ્વેલરી એસોસિયેશન સ્થાનિક માંગ-પુરવઠા પ્રમાણે દર નક્કી કરે છે. વળી, જ્વેલરે જે ભાવે ખરીદી કરી હોય તેના આધારે તે ગ્રાહકને વેચાણનો ભાવ નક્કી કરે છે.
ઓલ ટાઈમ હાઈથી ચાંદી ૨.૦૨ લાખ રૂપિયા ઘટી
આ વર્ષે સોના-ચાંદીના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો છે. ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ ચાંદી ૨.૩૦ લાખ રૂપિયા હતી, જે ૨૯ જાન્યુઆરીએ વધીને ૩.૮૬ લાખ રૂપિયાના ઓલ ટાઈમ હાઈ પર પહોંચી હતી. ત્યારબાદ અત્યાર સુધીમાં ચાંદી ૨.૦૨ લાખ રૂપિયા એટલે કે આશરે ૧૧૪ ટકા સસ્તી થઈ છે.
સોનાનો ભાવ ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ ૧.૩૩ લાખ રૂપિયા હતો, જે ૨૯ જાન્યુઆરીએ વધીને ૧.૭૬ લાખ રૂપિયાના ઓલ ટાઈમ હાઈ પર પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ અત્યાર સુધીમાં સોનું ૪૦,૦૦૦ રૂપિયા એટલે કે આશરે ૩૦ ટકા સસ્તું થયું છે.
સોનું સસ્તું થવાનાં ત્રણ કારણ
તહેવારો પહેલાં સોનું ઘણું મોંઘું થઈ ગયું હતું, તેથી મોટા રોકાણકારોએ નફો કમાવા માટે સોનું વેચવાનું શરૂ કર્યું. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અમેરિકન ડૉલર અને બૉન્ડ મજબૂત થયા, જેની અસર વૈશ્વિક સોનાના ભાવ પર પડી. વળી, રેકોર્ડ ઊંચા ભાવ જોઈને સામાન્ય ગ્રાહકોએ દુકાનોમાંથી ખરીદી ઘટાડી છે.
ચાંદી સસ્તી થવાનાં ત્રણ કારણ
ચાંદીનો મોટા પાયે ઉપયોગ સોલાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ફેક્ટરીઓમાં થાય છે. વૈશ્વિક મંદીને કારણે ઉદ્યોગોમાં તેની માંગ ઘટી છે. શેર અને વાયદા બજારના ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે મોટા ટ્રેડરોએ અચાનક ચાંદી વેચી દીધી, જેનાથી ભાવ ઝડપથી ઘટ્યા. સરાફા બજારમાં સોનું અને ચાંદી એકબીજાની પાછળ ચાલે છે, તેથી સોનાના ભાવ ઘટતાં ચાંદીમાં પણ વેચવાલી શરૂ થઈ ગઈ.
શું આ ઘટાડો લાંબો ચાલશે?
કોમોડિટી નિષ્ણાત અજય કેડિયાના મતે સોના-ચાંદીની ખરીદી હપ્તામાં કરવી જોઈએ. થોડી ખરીદી અત્યારે કરો અને થોડી ૧૫-૨૦ દિવસના અંતરે કરો. રોકાણ માટે એક-બે મહિના નહીં, પણ છ મહિનાથી એક વર્ષનો સમયગાળો વિચારીને ખરીદી કરવી.
જ્વેલર પાસેથી સોનું ખરીદતી વખતે બે બાબતોનું ધ્યાન
હંમેશાં બ્યુરો ઑફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ (BIS)નું હૉલમાર્ક ધરાવતું પ્રમાણિત સોનું જ ખરીદો. હૉલમાર્ક નંબર AZ4524 જેવો આલ્ફાન્યુમેરિક હોઈ શકે છે. હૉલમાર્કિંગથી ખબર પડે છે કે સોનું કેટલા કેરેટનું છે. સોનાનું સાચું વજન અને ખરીદીના દિવસની કિંમત ઘણા સ્રોતો પરથી ચકાસો. સોનાનો ભાવ ૨૪, ૨૨ અને ૧૮ કેરેટ પ્રમાણે અલગ હોય છે.
અસલી ચાંદી ઓળખવાની ચાર રીતો
અસલી ચાંદી ચુંબક સાથે ચોંટતી નથી; ચોંટે તો નકલી છે. ચાંદી પર બરફ મૂકો, અસલી ચાંદી પર બરફ ઝડપથી પીગળે છે. અસલી ચાંદીમાં કોઈ ગંધ હોતી નથી, નકલીમાં તાંબા જેવી ગંધ આવે છે. ચાંદીને સફેદ કપડાથી ઘસો, કાળો ડાઘ પડે તો તે અસલી છે.