છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોનાના ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. હવે ફરી એકવાર સોનાના ભાવમાં મોટા વધારાનું અનુમાન વ્યક્ત કરવામાં આવ્યું છે. એક તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, સ્થાનિક બજારમાં આગામી 6થી 12 મહિનામાં સોનાનો ભાવ વધીને 1.60 લાખથી 1.68 લાખ રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચી શકે છે. આ અનુમાન કેન્દ્રીય બેંકોની સતત ખરીદી અને રોકાણકારોની માંગને આધારે લગાવવામાં આવ્યું છે.
આગામી એક વર્ષમાં સોનું ક્યાં સુધી પહોંચી શકે છે? તાજેતરના ત્રિમાસિક બુલિયન અહેવાલ પ્રમાણે, સ્થાનિક બજારમાં સોનાનો ભાવ 6-12 મહિનામાં 1.60 લાખથી 1.68 લાખ રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં મધ્યમ ગાળામાં સોનાનો ભાવ 4,500થી 4,700 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી જવાની ધારણા છે. જોકે, ટૂંકા ગાળામાં સ્થાનિક બજારમાં ભાવ આશરે 1.48 લાખ રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામની આસપાસ રહી શકે છે.
સોનાના ભાવ વધવાનું કારણ શું છે? રોકાણકારોની માંગ અને કેન્દ્રીય બેંકોની ખરીદી મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. સમગ્ર વિશ્વમાં આર્થિક અને રાજકીય અનિશ્ચિતતા વચ્ચે રોકાણકારો સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જુએ છે. ઉપરાંત, અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજદર નીતિઓ, મોંઘવારી અને ડોલરની ચાલ પણ સોનાના ભાવને અસર કરે છે.
સોનાના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ કેમ આવ્યો? વર્ષ 2025માં સોનાના ભાવમાં સતત તેજી હતી, પરંતુ 2026માં સ્થિતિ અલગ રહી. જાન્યુઆરી 2026માં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું આશરે 5,600 ડોલર પ્રતિ ઔંસના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું, ત્યારબાદ ઝડપી ઘટાડો થયો અને ભાવ 4,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસથી નીચે ગયો. પાછળથી ભાવમાં ફરી સુધારો થયો. આ ઉતાર-ચઢાવ માટે અમેરિકન વ્યાજદરમાં વધારાની આશંકા, મોંઘવારી, ઊંચા બોન્ડ રિટર્ન અને વૈશ્વિક ઘટનાઓને જવાબદાર માનવામાં આવે છે. એટલે કે, સોનાનો ભાવ હવે માત્ર માંગથી નહીં, પણ વૈશ્વિક આર્થિક નિર્ણયોથી પણ પ્રભાવિત થાય છે.
છેલ્લા 10 વર્ષમાં સોનું 5 ગણું મોંઘું થયું છે. વર્ષ 2016માં દિવાળીની આસપાસ સ્થાનિક બજારમાં સોનું આશરે 30,000 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ હતું. 2026માં તેનો ભાવ આશરે 1.5 લાખ રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ ગયો છે. એટલે કે, એક દાયકામાં સોનાનો ભાવ લગભગ પાંચ ગણો થયો છે.
આગળ સોનાના ભાવ કઈ બાબતો પર નિર્ભર રહેશે? વિશ્વભરમાં આર્થિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સોનું સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે પોતાનું મહત્વ જાળવી રાખે છે. જોકે, આવનારા સમયમાં તેના ભાવની દિશા કેટલાક મોટા પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે. અમેરિકામાં વ્યાજદર વધે કે ઘટે તેની અસર સોનાની માંગ અને ભાવ પર પડે છે. મોંઘવારી વધે ત્યારે રોકાણકારો સોના તરફ વળે છે. અમેરિકન ડોલર મજબૂત કે નબળો થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાનો ભાવ પ્રભાવિત થાય છે. અમેરિકન બોન્ડમાંથી મળતું વાસ્તવિક વળતર વધે ત્યારે સોનાની માંગ પર દબાણ આવે છે. વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો કેટલું સોનું ખરીદે છે તે પણ ભાવ માટે મહત્વનું રહેશે.
શું અત્યારે સોનું ખરીદવું જોઈએ? જો તમે સોનામાં રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો માત્ર ભાવ 1.68 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચવાના અનુમાનના આધારે નિર્ણય ન લો. આગામી 6-12 મહિનામાં તેજીનું અનુમાન છે, પરંતુ આ વર્ષે સોનામાં મોટો ઘટાડો પણ જોવા મળ્યો છે. તેથી રોકાણ કરતા પહેલાં તમારી જરૂરિયાત, રોકાણનો સમયગાળો અને જોખમ લેવાની ક્ષમતા સમજવી જરૂરી છે. એકસાથે મોટી રકમ રોકાણ કરવાને બદલે અલગ-અલગ સમયે રોકાણ કરવાના વિકલ્પ પર વિચાર કરી શકાય છે. રોકાણનો નિર્ણય લેતા પહેલાં પ્રમાણિત નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી ઉચિત છે.