છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી સોનાના ભાવમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. જેના કારણે રોકાણકારોમાં મૂંઝવણ વધી છે. લોકોના મનમાં એક જ સવાલ છે – હવે સોનું ખરીદવું કે થોડી રાહ જોવી? અથવા તો સોનું વેચી દેવું?
છેલ્લા 6 મહિનામાં સોનાના ભાવમાં આશરે 13.6%નો ઘટાડો થયો છે. વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધીમાં ભાવમાં આશરે 5%નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
બુલિયન્સ.ઇનના ડેટા મુજબ, 11 ઓક્ટોબરે ભારતમાં સોનું પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,51,710 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ પ્રતિ ઔંસ $4,220.30 હતો. 29 જાન્યુઆરીએ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ઔંસ $5,595ના ઊંચા સ્તરે પહોંચ્યો હતો. ત્યારથી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં આશરે 26% અને ભારતીય બજારમાં 23%નો ઘટાડો થયો છે.
સોનાના ભાવમાં ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો છે. હાલમાં યુએસ 10-વર્ષીય ટ્રેઝરી યીલ્ડ લગભગ 5.27% થઈ ગઈ છે. સોનું કોઈ વ્યાજ આપતું નથી, તેથી ઊંચું યીલ્ડ ધરાવતા બોન્ડ રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બન્યા છે. આનાથી સોનાની માંગ ઘટી છે. ઉપરાંત, ઈરાન સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો છે, જેણે ફુગાવાની ચિંતા વધારી છે. રેકોર્ડ ઊંચા ભાવે પ્રોફિટ બુકિંગ અને બજારમાં અનિશ્ચિતતાએ પણ સોના પર દબાણ બનાવ્યું છે.
આ મંદી વચ્ચે પણ ઘણા નાણાકીય નિષ્ણાતો અને સંસ્થાઓ સોના પ્રત્યે હકારાત્મક વલણ જાળવી રાખે છે. મીરા એસેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડના મતે, વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો સતત સોનું ખરીદી રહી છે, જે બજારને ટેકો આપે છે. અંદાજ છે કે 2026માં કેન્દ્રીય બેંકોની કુલ સોનાની માંગ લગભગ 700 ટન સુધી પહોંચી શકે છે. 2010થી 2021 વચ્ચે સરેરાશ 4,700 ટન હતી તેની સરખામણીમાં આ ઘણું વધારે છે. કેન્દ્રીય બેંકો વિદેશી વિનિમય ભંડારને વૈવિધ્યીકરણ કરવા અને યુએસ ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા સોના તરફ વળી છે.
વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાના જોખમો, વેપાર માર્ગો બંધ થવા અને સરકારી દેવામાં વધારો પણ રોકાણકારોને સોનામાં રસ જાળવી રાખવા પ્રેરે છે. ભારતમાં તહેવારો અને લગ્નની મોસમ દરમિયાન સોનાની માંગ વધવાની ધારણા છે. નવરાત્રી, દશેરા, ધનતેરસ અને દિવાળી જેવા તહેવારોમાં ઘરેલું ખરીદી વધે તો ભાવને ટેકો મળી શકે છે.
જેપી મોર્ગનની આગાહી મુજબ, 2026ના છેલ્લા ત્રિમાસિક ગાળામાં સોનાનો સરેરાશ ભાવ $6,000 પ્રતિ ઔંસની આસપાસ રહી શકે છે. એક અહેવાલમાં 2027ના અંત સુધીમાં $6,300 સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. જોકે, બેંકે ફેબ્રુઆરી 2026ના તેના અગાઉના અંદાજોની તુલનામાં લક્ષ્યાંકમાં થોડો ઘટાડો કર્યો છે. બેંકના વિશ્લેષક ગ્રેગ શીયરરના જણાવ્યા અનુસાર, મોટાભાગના રોકાણકારો હાલમાં ઊર્જા સંબંધિત ફુગાવા અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં સંભવિત વધારાની ચિંતાને કારણે સોનાથી દૂર રહી રહ્યા છે.
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે ટૂંકાગાળામાં સોનામાં વધુ નબળાઈ જોવા મળી શકે છે. જોકે, લાંબાગાળાની માંગ ભાવને ટેકો આપશે. ઈરાન સંઘર્ષનો ઉકેલ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સ્થિર થવાથી બોન્ડ યીલ્ડ અને ફુગાવા અંગે સ્પષ્ટતા મળશે, જે સોનાની આગામી ચાલ નક્કી કરશે. હાલમાં સોનાના ભાવમાં વધુ ઘટાડો થશે કે કેમ તે અંગે ચોક્કસ આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે. તેથી રોકાણકારોને બજારની સ્થિતિ પર નજર રાખવાની સલાહ અપાય છે.
નોંધ: આ માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી.