તમારી પાસે ₹5 લાખનું રોકાણ કરવાનું બજેટ છે અને તમે તે સોનામાં રોકવાનું વિચારી રહ્યા છો? તો પહેલો સવાલ એ નથી કે કેટલું રોકવું, સવાલ એ છે કે કઈ રીતે રોકવું. ઘરેણાં, ભૌતિક સોનાની બાર કે સિક્કા, ગોલ્ડ ETF કે ગોલ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ — દરેક વિકલ્પ એકબીજાથી ઘણો અલગ છે. યોગ્ય પસંદગી એના પર આધાર રાખે છે કે તમે સોનામાંથી શું ઈચ્છો છો — માત્ર ભાવમાં વધારો, સરળ લિક્વિડિટી, ભૌતિક કબજો કે લાંબા ગાળાનું હોલ્ડિંગ?
ગોલ્ડ બાર કે સિક્કા: આમાં તમારો સીધો માલિકી હક હોય છે. ડીમેટ એકાઉન્ટની જરૂર પડતી નથી અને તમે તેને પરિવારને ભેટ કે ટ્રાન્સફર પણ કરી શકો છો. પણ મેકિંગ ચાર્જ અને પ્રીમિયમના કારણે ખરીદીનો ખર્ચ વધી જાય છે. વધુમાં, સ્ટોરેજ અને સુરક્ષાની જવાબદારી જાતે ઉઠાવવી પડે છે અને વેચતી વખતે મળતી કિંમત બજાર ભાવ કરતાં ઓછી પણ હોઈ શકે છે.
ઘરેણાં: રોકાણના દૃષ્ટિકોણથી ઘરેણાં ઓછાં અસરકારક માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં મેકિંગ ચાર્જ સૌથી વધુ હોય છે. ₹5 લાખ જેવી મોટી રકમનો મોટો હિસ્સો ભૌતિક સોનામાં જાય તો સ્ટોરેજ અને રીસેલનું આયોજન પણ સાથે કરવું પડે.
ગોલ્ડ ETF: આ શેરબજારમાં ટ્રેડ થાય છે અને ઘરેલું સોનાના ભાવને ટ્રેક કરે છે. ભૌતિક સ્ટોરેજની ચિંતા રહેતી નથી, ડીમેટ એકાઉન્ટ દ્વારા સરળતાથી ખરીદ-વેચાણ થાય છે અને ભાવ પારદર્શક રહે છે. જોકે એક્સપેન્સ રેશિયો, બ્રોકરેજ અને ડીમેટ સાથે જોડાયેલા ચાર્જ ધ્યાનમાં રાખવા પડે. જે રોકાણકારોને ભૌતિક કબજો નહીં, પણ સોનાના ભાવ સાથે જોડાયેલું વળતર જોઈએ છે, તેમના માટે ETF સારો રસ્તો બની શકે.
ગોલ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ: આમાં પણ સોનામાં રોકાણ થાય છે, પણ તમારે સોનું ખરીદીને રાખવાની જરૂર નથી. તેમાં SIPની સુવિધા પણ મળી શકે છે, એટલે આખા ₹5 લાખ એકસાથે લગાવવાને બદલે થોડા-થોડા પૈસા રોકી શકાય. રોકાણ પહેલાં ફંડનો ખર્ચ, તે કયા ETFમાં પૈસા રોકે છે અને ટેક્સની વિગતો જરૂર જોઈ લેવી.
રોકાણ પહેલાં 5 વાત ચેક કરો:
1. તમારો ધ્યેય સ્પષ્ટ કરો — પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા જોઈએ છે, સંપત્તિ સુરક્ષિત રાખવી છે કે ભૌતિક સોનું ખરીદવું છે.
2. રોકાણનો સમયગાળો નક્કી કરો, કારણ કે ટૂંકા અને લાંબા ગાળામાં સોનું અલગ-અલગ રીતે વર્તે છે.
3. પ્રીમિયમ, મેકિંગ ચાર્જ, એક્સપેન્સ રેશિયો અને ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચની સરખામણી કરો.
4. લિક્વિડિટી તપાસો — જરૂર પડે ત્યારે કેટલી સરળતાથી અને કયા ભાવે બહાર નીકળી શકાય.
5. ટેક્સના નિયમો સમજો, કારણ કે દર પ્રોડક્ટ સાથે તમારી ખરીદીની તારીખ અને રીત પર પણ આધાર રાખે છે.
એકંદરે, ₹5 લાખ માટે સોનાનું કોઈ એક 'શ્રેષ્ઠ' ઉત્પાદન નથી. નિર્ણય એના પર છે કે તમે સોનું શા માટે ખરીદી રહ્યા છો, કેટલા સમય માટે રાખવું છે અને ભૌતિક કબજો તમારા માટે જરૂરી છે કે નહીં.
નોંધ: આ માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. રોકાણમાં જોખમ રહેલું છે. રોકાણ કરતાં પહેલાં નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી.