તહેવારો અને લગ્નની સીઝન નજીક આવી રહી છે. આ સમયે સોનાના દાગીનાની ખરીદી પણ વધે છે. ત્યારે બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) દ્વારા સોનાના દાગીના પર લાગતો ફરજિયાત હોલમાર્કિંગનો ચાર્જ ₹45થી વધારીને ₹75 કરવામાં આવ્યો છે. આ નવો દર 14 સપ્ટેમ્બર, 2026થી અમલમાં આવ્યો છે. ચાંદીના દાગીનાના હોલમાર્કિંગ ચાર્જમાં વધારો થયો હોવાની માહિતી નથી.
હોલમાર્ક એ સોનાની શુદ્ધતા દર્શાવતું સત્તાવાર પ્રમાણચિહ્ન છે. ભારતમાં આ પ્રક્રિયા BIS દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. આ નિશાન દાગીના ખરીદતી વખતે અસલી સોનાની ઓળખ કરવામાં મદદ કરે છે અને ગ્રાહકને સોનાની ગુણવત્તા અંગે વિશ્વસનીય માહિતી મળે છે.
આ ચાર્જ BIS સોનાની ગુણવત્તા ચકાસવા અને હોલમાર્કિંગની પ્રક્રિયા માટે વસૂલે છે. હોલમાર્કિંગ ફી ઉપરાંત 18 ટકા GST તથા લાગુ પડતા અન્ય કર ચૂકવવા પડે છે. આ ફી દાગીનાના વજન પ્રમાણે નહીં, પણ દરેક દાગીનાના ટુકડા એટલે કે એક લેખના આધારે લેવામાં આવે છે.
હકીકતમાં હોલમાર્કિંગ ફીમાં થયેલા વધારાની સોનાના દાગીનાની કુલ કિંમત પર મોટી અસર થતી નથી. આ ચાર્જ ગ્રાહક પાસેથી અલગથી લેવો કે નહીં, તે ઝવેરીની બિલિંગ પદ્ધતિ પર આધાર રાખે છે. ઘણા જ્વેલર્સ હોલમાર્કિંગનો ખર્ચ મેકિંગ ચાર્જમાં જ સામેલ કરી દે છે. ગ્રાહક પાસેથી આ રકમ અલગથી વસૂલવી ફરજિયાત હોવાનો નિયમ નથી. જો કોઈ ઝવેરી બિલમાં આ ચાર્જ અલગથી ઉમેરે, તો પણ ₹30નો વધારાનો ખર્ચ સોનાના કુલ ભાવની સરખામણીમાં સામાન્ય રીતે નાનો હિસ્સો બને છે.
સોનાના દાગીનાની અંતિમ કિંમત નક્કી કરવામાં સોનાના બજારભાવ, જ્વેલર્સ દ્વારા લેવામાં આવતા મેકિંગ ચાર્જ અને 3% GST જેવા પરિબળો મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. હોલમાર્કિંગ ફી સોનાની શુદ્ધતા ચકાસી તેનું પ્રમાણન કરવા માટે લેવામાં આવે છે. હોલમાર્ક ગ્રાહકોને દાગીનાની શુદ્ધતા ઓળખવામાં મદદ કરે છે.
સોનાના દાગીના ખરીદતી વખતે તેની પ્રામાણિકતા ચકાસવી ખૂબ જરૂરી છે. ખરીદી પહેલાં દાગીના પર BISનું હોલમાર્ક ચિહ્ન અને સોનાની શુદ્ધતા દર્શાવતો ફાઇનનેસ નંબર તપાસો. સાથે જ દાગીના પર આપવામાં આવેલ 6 અંકનો HUID નંબર પણ ચેક કરો. આ નંબરની મદદથી હોલમાર્કિંગ સંબંધિત વિગતોની ખરાઈ કરી શકાય છે. BISના ધોરણો મુજબ સોનાના દાગીનામાં 14K (585), 18K (750), 20K (833), 22K (916), 23K (958) અને 24K (995) જેવી શુદ્ધતાની કેટેગરી હોય છે.
(નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી જાહેર સ્રોતોમાંથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)