ભારતમાં સોનામાં રોકાણ કરવાની રીત ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. લોકો હવે દાગીના કે સિક્કા ખરીદવાના બદલે ગોલ્ડ ETF તરફ વળી રહ્યા છે. સોનાના ભાવ આસમાને હોવા છતાં આ નવો રસ્તો લોકોની પહેલી પસંદ બની રહ્યો છે.
એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI)ના ઓગસ્ટ 2026ના આંકડા મુજબ, ગોલ્ડ ETFમાં નેટ ઇનફ્લો જુલાઈની સરખામણીએ લગભગ 67% વધ્યો છે. કુલ AUM પણ 1.91 લાખ કરોડ રૂપિયાને પાર પહોંચી ગયું છે.
AMFIના આંકડા પ્રમાણે, જુલાઈ 2026માં ગોલ્ડ ETFમાં 2,834.62 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ આવ્યું હતું, જે ઓગસ્ટમાં વધીને 3,791.32 કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું. એટલે કે એક મહિનામાં રોકાણમાં લગભગ 957 કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો. બીજી તરફ, ઉપાડ (નિકાસી) જુલાઈના 1,275.88 કરોડ રૂપિયાથી ઘટીને ઓગસ્ટમાં 1,194.62 કરોડ રૂપિયા થઈ. રોકાણ વધવા અને ઉપાડ ઘટવાની સીધી અસર નેટ ઇનફ્લો પર પડી.
જુલાઈમાં ગોલ્ડ ETFનો નેટ ઇનફ્લો 1,558.75 કરોડ રૂપિયા હતો, જે ઓગસ્ટમાં વધીને 2,596.70 કરોડ રૂપિયા થઈ ગયો. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો માત્ર એક મહિનામાં લગભગ 67%નો વધારો થયો. ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણકારોનો રસ વધવાની અસર તેના કુલ AUM પર પણ દેખાઈ. જુલાઈના અંતમાં આ કેટેગરીનું AUM 1,73,301.40 કરોડ રૂપિયા હતું, જે ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં વધીને 1,91,166.08 કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું.
AUMમાં લગભગ 17,865 કરોડ રૂપિયાના વધારાનો અર્થ એ નથી કે આટલા બધા નવા નાણાં ગોલ્ડ ETFમાં આવ્યા છે. ઓગસ્ટનો નેટ ઇનફ્લો 2,596.70 કરોડ રૂપિયા હતો. બાકીનો વધારો સોનાના ભાવમાં થયેલી તેજીને કારણે છે.
ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણ વધવાનું એક કારણ સોનાના ભાવમાં આવેલી તેજી પણ છે. મોર્નિંગસ્ટાર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિસર્ચ ઇન્ડિયાના નિષ્ણાતના જણાવ્યા અનુસાર, ઓગસ્ટમાં વિશ્વભરના ETFsમાં સોનાની ખરીદી વધી. અમેરિકન ડોલર નબળો પડ્યો અને અમેરિકાના વ્યાજદરને લઈને અપેક્ષાઓ પણ બદલાઈ. આ કારણોસર સોનાને ટેકો મળ્યો. આ ઉપરાંત દુનિયામાં વધતો તણાવ, મોંઘવારી અને વધતા દેવાની ચિંતા પણ રોકાણકારોને સોના તરફ લઈ જાય છે. લોકો પોતાનું રોકાણ એક જ જગ્યાએ રાખવાને બદલે સોનાને પણ પોર્ટફોલિયોમાં ઉમેરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.
ગોલ્ડ ETFની વધતી લોકપ્રિયતાનો સૌથી મોટો સંકેત વર્ષ 2026ના અત્યાર સુધીના આંકડાઓ પરથી મળે છે. જાન્યુઆરીથી ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં ગોલ્ડ ETFમાં લગભગ 41,475 કરોડ રૂપિયાનો નેટ ઇનફ્લો આવી ચૂક્યો છે. આખા વર્ષ 2025માં આ આંકડો 42,961 કરોડ રૂપિયા હતો. એટલે કે વર્ષ 2026ના માત્ર આઠ મહિનામાં જ ગયા આખા વર્ષની લગભગ બરાબર રકમ ગોલ્ડ ETFમાં આવી ચૂકી છે.
શ્રીરામ AMCના MD અને CEO કાર્તિક જૈનના જણાવ્યા અનુસાર, ગોલ્ડ ETFનું AUM એક વર્ષમાં લગભગ 163% વધ્યું છે. તેમનું માનવું છે કે રોકાણકારો હવે સોનાને માત્ર પરંપરાગત વેલ્યુ સ્ટોર તરીકે નહીં, પણ પોર્ટફોલિયોનો હિસ્સો બનાવતા રોકાણ વિકલ્પ તરીકે પણ જોઈ રહ્યા છે.
એકંદરે, સોનામાં રોકાણનું સ્વરૂપ બદલાઈ રહ્યું છે. દાગીના સાથે સંકળાયેલી પરંપરા હજી ચાલુ છે, પણ નાના રોકાણકારો માટે ગોલ્ડ ETF સરળ, પારદર્શક અને સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે.