દેશમાં સોનામાં રોકાણ કરતા લોકો માટે એક મહત્વની ખબર આવી છે. ટાટા, HDFC અને ICICI પ્રુડેન્શિયલ સહિત ઘણી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓએ ગોલ્ડ ETF સાથે જોડાયેલી અમુક યોજનાઓમાં નવા રોકાણ પર અસ્થાયી રોક લગાવી છે. આ રોક 16 ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવી છે.
આ પગલું મુખ્યત્વે એવી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓ પર લાગુ થાય છે જે ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણ કરે છે. આવી યોજનાઓને 'ફંડ ઓફ ફંડ્સ' (FoF) કહેવામાં આવે છે. હવે આ યોજનાઓમાં નવી SIP શરૂ કરી શકાશે નહીં, એકસાથે મોટી રકમ (લમ્પસમ) રોકી શકાશે નહીં અને અન્ય નવી રોકાણ અરજીઓ પણ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
જોકે, જે રોકાણકારોની SIP પહેલેથી ચાલુ છે તે ચાલુ રહેશે. ઉપરાંત, રોકાણકારો પોતાનું જૂનું રોકાણ પાછું ખેંચી (રિડીમ કરી) શકશે. આ નિર્ણય તહેવારોની સીઝન પહેલાં લેવામાં આવ્યો છે.
આ રોક કેમ લગાવવામાં આવી, તે અંગે એક કારણ સામે આવી રહ્યું છે. ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણ વધે ત્યારે ફંડ મેનેજરોએ સોનું ખરીદવું પડે છે. સોનાની આયાત માટે વિદેશી ચલણ (ડોલર)ની જરૂર પડે છે. જો આયાત વધે તો ડોલરની માંગ વધે અને રૂપિયા પર દબાણ આવે. આ દબાણ ઓછું કરવા માટે આ પગલું લેવાયું હોવાનું કહેવાય છે.
ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના મતે, ભારતમાં ગોલ્ડ ETF મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગની કુલ સંપત્તિ (AUM)ના લગભગ 2% જેટલા હિસ્સા સાથે જોડાયેલા છે. તેથી ગોલ્ડ FoFમાં નવા રોકાણ રોકાય તેની સોનાની એકંદર માંગ પર મોટી અસર પડવાની શક્યતા ઓછી છે.
રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે શેરબજારમાં ડિમેટ એકાઉન્ટ દ્વારા સીધા ગોલ્ડ ETFના યુનિટ ખરીદવા-વેચવાનું ચાલુ છે. આ રોક માત્ર ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણ કરતી FoF યોજનાઓ પર લાગુ થાય છે. આ બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.
કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલાં રોકાણકારોએ પોતાની મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપની અથવા AMCની સત્તાવાર સૂચના તપાસી લેવી જોઈએ. SEBIની અધિકૃત જાહેરાત વગર આ અંગેના અહેવાલોને આખરી ગણવા ન જોઈએ.