ધનતેરસ અને દિવાળી નજીક આવતાં સોનાની માંગ ધીમે ધીમે વધવા લાગે છે. આ સમયે ઘણા લોકોના મનમાં એક જ સવાલ હોય છે — અત્યારે સોનું ખરીદવું યોગ્ય રહેશે કે થોડો સમય રાહ જોવી જોઈએ? SEBI રજિસ્ટર્ડ રિસર્ચ એનાલિસ્ટ રાહુલ જૈને જણાવ્યું છે કે સોનાની કિંમત સમજવા માટે ત્રણ મોટા પરિબળો પર નજર રાખવી જોઈએ.
પહેલું પરિબળ છે ભારતમાં સોના પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી. હાલમાં ભારતમાં સોના પર 15% ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી છે. બજારમાં ચર્ચા છે કે સરકાર તેને ઘટાડીને 6% કરી શકે છે, જેની સીધી અસર સોનાના ભાવ પર પડી શકે છે. પરંતુ સરકારે આ અંગે હજુ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી.
રાહુલ જૈનના જણાવ્યા અનુસાર, જો 15% ડ્યુટી ચાલુ રહે તો સોનાની કિંમત લગભગ ₹1,57,000 સુધી થાય છે. જો ડ્યુટી ઘટીને 6% થાય તો લેન્ડિંગ પ્રાઈસ લગભગ ₹1,44,000 રહી શકે છે. એટલે ડ્યુટી ઘટવાથી ભાવ નીચે આવવાનું દબાણ બની શકે છે. તેમણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે સ્મગલિંગ વધવાને કારણે સ્મગલ કરેલું સોનું લગભગ ₹8,000 પ્રતિ 10 ગ્રામ સસ્તું વેચાઈ રહ્યું છે.
બીજું પરિબળ છે ગ્લોબલ ગોલ્ડ પ્રાઈસ અને અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ. સોનાની કિંમત માત્ર ભારતની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીથી નક્કી થતી નથી. અમેરિકામાં 10 વર્ષની બોન્ડ યીલ્ડ હાલમાં લગભગ 5% ની આસપાસ છે. જો તે વધુ વધે તો સોનાના ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે. એનાલિસ્ટના અનુમાન મુજબ, જો ગ્લોબલ ગોલ્ડ પ્રાઈસ 5% ઘટે તો ભારતમાં સોનાની કિંમત લગભગ ₹1,45,000 સુધી આવી શકે છે. જો 10% ઘટાડો થાય તો તે લગભગ ₹1,38,000 સુધી પહોંચી શકે છે.
ત્રીજું પરિબળ છે દેશમાં સોનાની માંગ. ભારતમાં આ સમયે માંગ નબળી બતાવવામાં આવી છે. FY27ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં (Q1) સોનાની માંગ લગભગ 6% ઘટી છે, અને પ્રથમ છમાસિક ગાળામાં (H1) લગભગ 17% ઘટાડો બતાવવામાં આવ્યો છે. જોકે, રોકાણની માંગ મજબૂત છે — ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણ રેકોર્ડ સ્તરે છે.
એનાલિસ્ટના જણાવ્યા અનુસાર, સંભવિત ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી ઘટાડો, US બોન્ડ યીલ્ડ અને નબળી ઘરેલું માંગ — આ ત્રણેયને જોતાં ટૂંકા ગાળામાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. તેથી તેમની સલાહ છે કે અત્યારે સોનું ખરીદવાને બદલે ધનતેરસ સુધી રાહ જોવી વધુ સારી હોઈ શકે છે.