ગીરના જંગલમાં સિંહ દેખાય એટલે હવે માત્ર એક વ્યક્તિ મોબાઇલ નથી કાઢતી, પણ ત્યાં ભેગા થયેલા લોકોમાંથી મોટા ભાગના વીડિયો શૂટ કરવા લાગે છે. પરિણામે એક જ સિંહ કે એક જ ઘટનાના 10થી 20 અલગ-અલગ વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થાય છે. માણસોની મોટા પાયે હાજરી અને ઘોંઘાટને કારણે સિંહ જેવું પ્રાણી હેરાન થાય એ સ્વાભાવિક છે. ગીરના સિંહોની પજવણીની ઘણી ઘટનાઓ કેમેરામાં કેદ થાય છે, પણ વાસ્તવિક ઘટનાઓ તેનાથી ઘણી વધુ હોઈ શકે છે, જે કેમેરામાં કેદ થતી નથી.
ગીરનું જંગલ એશિયાટિક સિંહોનું છેલ્લું ઘર છે, જ્યાં સિંહદર્શન માટે દેશ-વિદેશથી પ્રવાસીઓ આવે છે. પણ સિંહદર્શનની આ ઘેલછા હવે ઘણી વખત પ્રાણીઓની પજવણીમાં બદલાઈ રહી છે. સિંહની નજીક જઈને વીડિયો બનાવવો, સિંહની પાછળ વાહન દોડાવવું, રાત્રે તેના પર વાહનોની લાઇટ મારવી, સિંહને રસ્તા પરથી હટાવવા હોર્ન વગાડવો – આવી હરકતો સામે વન વિભાગે કડક કાર્યવાહી કરવી પડી રહી છે. ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયામાં રીલ વાયરલ કરવાની ઘેલછા આ સમસ્યાને વધુ ગંભીર બનાવી રહી છે.
જૂનાગઢ વાઇલ્ડ લાઇફ સર્કલમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ નોંધાયેલા કેસોના આંકડા ચિંતા ઉપજાવે તેવા છે. 2020-21માં 85 કેસ, 2021-22માં 63 કેસ, 2022-23માં 81 કેસ, 2023-24માં 99 કેસ અને 2024-25માં 142 કેસ નોંધાયા છે. આમ, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં વન્યજીવ સંબંધી ગુનાઓમાં આશરે 67 ટકાનો વધારો થયો છે. (નોંધ: આ તમામ કેસ માત્ર સિંહની પજવણીના નથી, પરંતુ વન્યજીવ સંબંધિત વિવિધ ગુનાઓના છે.)
ગીર પૂર્વ વન વિભાગના આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2026ના માત્ર પ્રથમ ચાર મહિનામાં જ વન અને વન્યજીવ સંબંધિત 75 ગુના નોંધાયા હતા અને રૂ. 13.30 લાખથી વધુનો દંડ વસૂલાયો હતો. જેમાં અભયારણ્ય વિસ્તારમાં ગેરકાયદે પ્રવેશના 38 કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે વન્યજીવોના શિકાર સાથે સંકળાયેલા 8 કેસ નોંધાયા છે.
સિંહની પજવણીના બનાવોમાં સોશિયલ મીડિયા હવે એક મહત્ત્વનો મુદ્દો બની ગયો છે. વર્ષ 2026માં વાયરલ થયેલા વીડિયોના આધારે સિંહની પજવણી કરવા અને પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં ગેરકાયદે પ્રવેશ કરવા બદલ અનેક લોકો સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરાઈ છે. અમરેલી વિસ્તારમાં સિંહની પાછળ બાઈક દોડાવીને વીડિયો બનાવનાર આરોપીઓ સામે પણ વન વિભાગે કડક પગલાં લીધાં હતાં. આવા બનાવોથી સિંહને માત્ર હેરાનગતિ જ નથી થતી, પરંતુ મનુષ્ય પર હિંસક હુમલો થવાનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
વર્ષ 2025ની સિંહ ગણતરી પ્રમાણે ગુજરાતમાં સિંહોની સંખ્યા વધીને 891 થઈ છે, જે 2020માં 674 હતી. આમ, પાંચ વર્ષમાં સિંહોની વસ્તીમાં 32.2 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. સિંહો હવે ગીરના મુખ્ય જંગલની બહાર પણ મોટી સંખ્યામાં વસવાટ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે માનવ અને સિંહનો સામસામે સંપર્ક વધવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. આ સ્થિતિમાં સિંહને જોવો એ પ્રવાસીઓ માટે રોમાંચ હોઈ શકે, પરંતુ તેની નજીક જઈને રીલ બનાવવી એ રોમાંચ નહીં પણ પજવણી અને જોખમ બંને છે.