આ વર્ષે 23 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે 9:57 વાગ્યે પંચક બેસી રહ્યું છે. આ પંચક 28 સપ્ટેમ્બરની સવારે 10:17 વાગ્યા સુધી ચાલશે. ગણેશ ભક્તો અનંત ચતુર્દશીના દિવસે ગણપતિ બાપ્પાનું વિસર્જન કરવાના છે, ત્યારે ભક્તોના મનમાં પ્રશ્ન થાય કે પંચકમાં વિસર્જન કરવું શુભ છે કે નહીં. આ સમાચારમાં પંચકનો સમય, તેના નિયમો અને વિસર્જનની સંપૂર્ણ વિધિ વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે.
જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, જ્યારે ચંદ્ર ધનિષ્ઠા, શતભિષા, પૂર્વભાદ્રપદ, ઉત્તરભાદ્રપદ અને રેવતી નક્ષત્રમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તે પાંચ દિવસના સમયગાળાને પંચક કહેવામાં આવે છે. આ વખતે અનંત ચતુર્દશીના બે દિવસ પહેલા જ પંચક શરૂ થઈ રહ્યું હોવાથી એક ખાસ સંયોગ બન્યો છે.
સામાન્ય રીતે લોકોમાં એવી ગેરસમજ હોય છે કે પંચકમાં કોઈ પણ શુભ કાર્ય કરવું ન જોઈએ. પરંતુ શાસ્ત્રો અનુસાર, પંચક દરમિયાન ભગવાનની પૂજા, આરતી કે અન્ય ધાર્મિક વિધિઓ કરવા પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી. તેથી ભક્તો પૂરા ભક્તિભાવથી ગણેશજીની પૂજા ચાલુ રાખી શકે છે અને વિસર્જન પણ કરી શકે છે. પંચકના નિયમો મુખ્યત્વે લાકડાના કામ, જેમ કે નવો ખાટલો બનાવવો, મકાન પર નવી છત નાખવી કે લાકડાં એકઠા કરવા પૂરતા જ સીમિત છે. ધાર્મિક અને પવિત્ર કાર્યોમાં પંચકનો કોઈ બાધ આવતો નથી.
બાપ્પાને વિદાય આપતી વખતે કેટલીક ખાસ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
પૂજા સામગ્રી: વિસર્જન પહેલાં ગણપતિ બાપ્પાને પવિત્ર જળ, અખંડ ચોખા (અક્ષત), તાજાં ફૂલો, દૂર્વા (ધરો), ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.
પ્રસાદ અને પ્રાર્થના: ભગવાનને તેમના પ્રિય મોદક, લાડુ, ઋતુફળ અને અન્ય પ્રસાદ ધરાવો. સાથે પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ કાયમ રહે તેવી પ્રાર્થના કરો.
આરતી અને ક્ષમાયાચના: ઘરના તમામ સભ્યોએ ભેગા મળીને ભક્તિભાવથી ગણેશજીની આરતી કરવી જોઈએ. આરતી બાદ ફૂલ અર્પણ કરો. દસ દિવસની પૂજા દરમિયાન અજાણતાં કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો બે હાથ જોડીને બાપ્પાની માફી માંગવી જોઈએ. આ માટે ગણેશ પૂજામાં વર્ણવેલા ક્ષમા મંત્રનો પાઠ કરી શકાય છે.
આદરપૂર્વક વિદાય: બાપ્પાની મૂર્તિને સુંદર રીતે શણગારો. પૂજામાં ચઢાવેલાં ફૂલો અને અન્ય પવિત્ર સામગ્રી સાથે મૂર્તિને વિસર્જન સ્થળ સુધી આદરપૂર્વક લઈ જાઓ.
ઘરેલુ વિસર્જન: પર્યાવરણની જાળવણી માટે જો તમે ઘરે જ વિસર્જન કરી રહ્યા હોવ, તો એક સ્વચ્છ અને મોટા વાસણમાં શુદ્ધ જળ ભરીને તેમાં મૂર્તિનું વિસર્જન કરી શકાય છે.
વિસર્જન એ અંત નથી, પરંતુ દેવતાને માનભેર વિદાય આપી ઘરમાં સુખ-શાંતિ જાળવી રાખવાની કામના છે. ભક્તો ભારે હૈયે બાપ્પાને આવતા વર્ષે ફરી પધારવા માટે ભાવભીનું આમંત્રણ આપે છે.
(ડિસ્ક્લેમર: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય ધાર્મિક માન્યતાઓ અને ઉપલબ્ધ માહિતી પર આધારિત છે. આ ન્યૂઝ પોર્ટલ કોઈપણ અંધશ્રદ્ધા કે માન્યતાને સમર્થન આપતું નથી. કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ કે માન્યતાને અમલમાં મૂકતા પહેલાં સંબંધિત નિષ્ણાત અથવા જ્યોતિષાચાર્યની સલાહ લેવી.)