વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ (FPIs) ઓક્ટોબર મહિનામાં ભારતીય શેરબજારમાંથી ₹48,056 કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી છે. ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ, મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ, મોંઘવારીની ચિંતા અને કંપનીઓના નબળા ત્રિમાસિક પરિણામોને કારણે વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારમાંથી નાણાં ખેંચી રહ્યા છે.
જોકે, ઓક્ટોબરના અંતિમ સપ્તાહમાં વેચવાલીની ગતિ ધીમી પડી હતી. બે ટ્રેડિંગ દિવસોમાં FPIs નેટ ખરીદદાર બન્યા હોવાથી બજાર પરનું દબાણ ઘટવાના સંકેત મળ્યા છે.
સપ્ટેમ્બરમાં FPIsએ ₹35,861 કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે ઓક્ટોબરમાં આ આંકડો વધીને ₹48,056 કરોડ થયો છે. સેન્ટ્રલ ડિપોઝિટરી સર્વિસિસ લિમિટેડ (CDSL)ના આંકડા મુજબ, જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં વિદેશી રોકાણકારોએ અનુક્રમે ₹20,200 કરોડ અને ₹29,631 કરોડનું ચોખ્ખું રોકાણ કર્યું હતું.
વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધીમાં FPIsએ કુલ ₹3.08 લાખ કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે, જે 2025ના સમગ્ર વર્ષની ₹1.66 લાખ કરોડની વેચવાલી કરતાં ઘણી વધારે છે. એટલે કે, 2026ના પ્રથમ 10 મહિનામાં જ ગયા વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટી ગયો છે.
ચોઈસ વેલ્થના ચીફ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટજી ઓફિસર ધીરજ ગૌરના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્ય પૂર્વમાં તણાવને કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ વધીને $114 પ્રતિ બેરલ થયો છે, જેણે રોકાણકારોની ચિંતા વધારી છે. વધુમાં, ₹30,213 કરોડના જિયો પ્લેટફોર્મ્સ IPOએ બજારની લિક્વિડિટી શોષી લીધી હતી. મીરા મનીના સહ-સ્થાપક આનંદ કે રાઠીના મતે, બીજા ત્રિમાસિક (Q2)ના પરિણામો સરેરાશ રહ્યા છે અને મોંઘા ઓઈલ તથા લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચને કારણે આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં કંપનીઓની કમાણી પર અસર પડી શકે છે. અમેરિકામાં ઊંચા વ્યાજદરને કારણે રોકાણકારો તેમના ફંડ અમેરિકન એસેટ્સ તરફ ખસેડી રહ્યા છે.
જિયોજિત ઈન્વેસ્ટમેન્ટ્સ લિમિટેડના મુખ્ય રોકાણ વ્યૂહરચનાકાર વી.કે. વિજયકુમારે વેચવાલીમાંથી રાહત મળવાના ત્રણ કારણો દર્શાવ્યા છે: અમેરિકાના 10 વર્ષીય બોન્ડની યીલ્ડ 5.36%થી ઘટીને 5% થઈ છે; અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો 94.94ના સ્તરે મજબૂત થયો છે; અને લાર્જ-કેપ શેરોના વેલ્યુએશન આકર્ષક બન્યા છે.
આનંદ રાઠીએ જણાવ્યું કે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) અને સિસ્ટમેટિક ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) મારફતે આવતા સ્થિર ભંડોળે FPI વેચવાલીની અસરને ઘણી હદ સુધી સંતુલિત કરી છે. ટ્રેક પ્લેટફોર્મના સહ-સ્થાપક અને CEO વેદાંત ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે ભારતીય શેરોમાં વિદેશી હિસ્સેદારી પહેલેથી જ નીચી છે અને IPO મારફતે આવતું વિદેશી રોકાણ દર્શાવે છે કે આ વિશ્વાસનો અભાવ નથી, પરંતુ પોર્ટફોલિયોમાં રોટેશન છે.
ડેટ બજારમાં પણ વિદેશી રોકાણકારોએ ઓક્ટોબરમાં ફુલી એક્સેસિબલ રૂટ (FAR) મારફતે ₹3,858 કરોડ અને વોલન્ટરી રિટેન્શન રૂટ (VRR) મારફતે ₹1,332 કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે, જ્યારે જનરલ રૂટ મારફતે ₹3,737 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે.
બજાજ બ્રોકિંગના ડેપ્યુટી વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ (રિસર્ચ) પવિત્ર મુખર્જીના જણાવ્યા મુજબ, આગળના દિવસોમાં બજારની દિશા નક્કી કરવામાં યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, રૂપિયાની ચાલ, ત્રિમાસિક પરિણામો અને વૈશ્વિક સંકેતો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.