નવી દિલ્હી: ચૂંટણી પંચ અને મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે 42 પૂર્વ જજોએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને ટેકો આપ્યો છે. તેમણે એક ખુલ્લા પત્ર પર સહી કરી છે, જેમાં બંધારણીય સંસ્થાઓ પર પુરાવા વગર આક્ષેપો કરવાથી બચવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
આ પત્રમાં SIR પ્રક્રિયાને યોગ્ય ગણાવવામાં આવી છે. સહી કરનારા પૂર્વ જજોએ કહ્યું છે કે આ કાયદેસર રીતે સ્થાપિત પ્રક્રિયા છે, જેનો હેતુ સ્વચ્છ અને સાચી મતદાર યાદી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તેમણે ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ થતા આક્ષેપો અંગે કહ્યું કે તેના સમર્થનમાં કોઈ પુરાવા આપવામાં આવ્યા નથી. પુરાવા વગર બંધારણીય સંસ્થાઓ પર થતા હુમલાઓ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં લોકોનો વિશ્વાસ નબળો પાડી શકે છે.
પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે, 'સંસ્થાઓની ટીકા કરવી એક લોકતાંત્રિક અધિકાર છે, પરંતુ બદનામ કરવું નહીં.' તેમણે ચેતવણી આપી છે કે 'વિશ્વાસ લોકશાહીની કરન્સી છે.' ચૂંટણીઓને ખોટી સાબિત કરવાના પ્રયાસોથી અશાંતિ ફેલાઈ શકે છે અને અરાજક તત્ત્વોનું મનોબળ વધી શકે છે. સહી કરનારાઓએ રાજકીય પક્ષોને ફરિયાદો ઈ-મેલ દ્વારા આગળ મોકલવાની અપીલ કરી છે.
પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 'વોટ ચોરી' અને 'ઈવીએમમાં ગડબડ' જેવા આરોપો પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં લગાવવામાં આવે છે, પરંતુ કોર્ટમાં કોઈ પુરાવા કે સોગંદનામું રજૂ કરવામાં આવતું નથી. જ્યારે એ જ પક્ષો ચૂંટણી જીતે છે ત્યારે ઈવીએમ પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવતા નથી, પરંતુ હાર્યા પછી સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયાને જ શંકાસ્પદ ગણાવી દેવામાં આવે છે.
પત્રમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે કેટલાક સક્રિય કાર્યકર્તા સંગઠનો પુરાવા વગર અરજીઓ કરીને આ દાવાઓને કાનૂની સ્વરૂપ આપવાનો પ્રયાસ કરે છે અને નિર્ણય અનુકૂળ ન આવે ત્યારે ન્યાયિક વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતાને ઠેસ પહોંચાડે છે.
આ ખુલ્લા પત્ર પર સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ જસ્ટિસ હેમંત ગુપ્તા અને જસ્ટિસ પંકજ મિત્તલની પણ સહી છે. પત્રમાં કૉંગ્રેસ અને કોકરોચ જનતા પાર્ટીની આકરી ટીકા કરવામાં આવી છે. પત્રમાં લખ્યું છે, 'વોટચોરીના આરોપો અદાલતોમાં નહીં, પરંતુ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં લગાવવામાં આવે છે. જ્યારે પંચ સોગંદનામું માંગે છે, ત્યારે કોઈ સોગંદનામું રજૂ કરવામાં આવતું નથી. EVMને હાર બાદ જ દોષિત ઠેરવવામાં આવે છે. એ જ મશીનોમાંથી મળેલી જીત પર કોઈ સવાલ ઉઠાવવામાં આવતો નથી. એક પાર્ટી જેણે પાંચ દાયકાથી વધુ સમય સુધી આ દેશ પર શાસન કર્યું, હવે દાવો કરી રહી છે કે જે વ્યવસ્થાએ તેને સત્તામાં લાવી, એ જ વ્યવસ્થા ગોટાળાભરી છે.'
પત્રમાં પૂર્વ જજોએ ત્રણ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. પ્રથમ, ચૂંટણીઓને ગેરકાયદેસર ઠરાવવાના પ્રયાસો અશાંતિને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે અને અરાજક તત્ત્વોને ઉત્તેજન આપી શકે છે. બીજું, ચૂંટણીઓ યોજનારા અધિકારીઓને અપશબ્દો કહેવામાં આવી રહ્યા છે અને સત્તા બદલાયા બાદ બદલો લેવાની ચેતવણી આપવામાં આવી રહી છે. ત્રીજું, કાર્યકર્તા સંગઠનો આરોપોને કાનૂની સ્વરૂપ આપવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ ભાગ્યે જ ક્યારેય પુરાવા રજૂ કરે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે આ પહેલાં સપ્ટેમ્બરમાં 2,000થી વધુ નાગરિકોએ એક ખુલ્લા પત્ર દ્વારા કોર્ટને SIR રોકવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે SIRની કાયદેસરતા અને પ્રક્રિયાની સ્વતંત્ર તપાસ ન થાય ત્યાં સુધી આ અભિયાન રોકવાની માંગ કરી હતી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતને લખેલા પત્રમાં સહી કરનારાઓએ મતદાર યાદીના સંચાલન અને ECINet પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાયેલી ગેરરીતિઓની કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ તપાસ કરવાની માંગ કરી હતી. આ પત્ર પર ભૂતપૂર્વ નેવી પ્રમુખ એડમિરલ વિષ્ણુ ભાગવત, ભૂતપૂર્વ IAS અધિકારી અદિતિ મહેતા, વરિષ્ઠ વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ, ઇતિહાસકાર આદિત્ય મુખર્જી અને અભિનેતા પ્રકાશ રાજ સહિત શિક્ષણવિદો, વકીલો, પત્રકારો અને સામાજિક કાર્યકરો સહી કરનારાઓમાં સામેલ હતા.
આ દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટના સિટિંગ જજ જસ્ટિસ ઉજ્જલ ભુઈયાએ 4 ઑક્ટોબરે NALSAR યુનિવર્સિટીમાં કહ્યું હતું કે લાખો ભારતીય નાગરિકોને મતદાનના અધિકારથી વંચિત કરતી કોઈપણ પ્રક્રિયા મૂળભૂત રીતે મનસ્વી છે. જ્યારે 5 ઑક્ટોબરે પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગવઈએ કહ્યું હતું કે વિચારાધીન મામલા પર નિવેદન આપવું ન્યાયિક મર્યાદાની વિરુદ્ધ છે. કોઈપણ પડતર મામલા પર સુપ્રીમ કોર્ટના વર્તમાન જજે જાહેરમાં ટિપ્પણી કરવી જોઈએ નહીં. દિલ્હી હાઈકોર્ટના બે નિવૃત્ત જજોએ પણ આ મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.